t)e tîieoria coloris corpofum specifiei. 15 



punctum. Minime itaque miranclum est, majorem producera aestum calcem vivam acidis 

 quam aquae immixtam. Licet enim minus caloris specifiei contineant acida, tanto tamen 

 majore copia figuntur, ut longe major évadât tota caloris dimissi quantitas. 



Neque difficiliora explicatu sunt phaenomena frigoris per mixturam nivis cum salibus 

 producti. Hoc namque pendet ex gradibus frigoris et ejus, quod sub solutione in aqua effi- 

 cere valet sal, et ejus, quod salva liquiditate adtingere potest solutio. Si enim, in majore 

 caloris gradu, cum nive comraisceatur sal, tota massa madescit et liquescit, eoque ipso hy- 

 drargyrus thermometri immersi versus gradum congelationis solutionis descendit, nunquam 

 vero infra: pari omnino modo, ac ipsa nix ad punctum congelationis calefacta, calidiori im- 

 missa aquae non infra gradus descendere facit liqaorem thermometri immersi. Si vero ad 

 minorem caloris gradum commixtio fiât salis et nivis, nullum oriri potest frigus, cum locnm 

 non habeat liquefactio. 



Nitrum, magna copia a calida suscipitur aqua, multumque simul imbibit caloris, longe 

 vero minorem cum frigida habet adfmitatem. Hinc magna soluti pars, diminuta temperie, 

 secernitur; quo facto, cito adtingit suae congelationis punctum solutio residua. Inde quoque 

 evenit, ut, admixto nivi nitro, vix infra 3 gradus sub puncto congelationis aquae descendat 

 thermometrum immissum. 



Aliter se habet sal communis, qui aequaliter fere tam frigida quam calida suscipitur 

 aqua. Circa mixturam hujus cum nive sequentia observavi. Hydrargyrus thermometri in 

 ipsa ad 21 gradus infra descendit; idque aequaliter in omni proportione salis ad nivem, 

 modo ne nimis magna vel nimis parva sit, et in omni fere gradu caloris tam salis quam 

 nivis, modo meraoratis — 21 ° sit superior. Facta mixtura, massa antea sicca et friabilis 

 formam suscipit madidam, tandemque tota in liquidam abit solutionem. 



Ut haecce phaenomena calcule persequi possem, sequens' institui experimentum. 

 Globo vitreo tenui, cujus effectus calorem communicandi tantus erat, quantus aquae 0,35 

 lothonibus competit, immittebantur 1,75 lothones nivis et 0,625 lothones salis communis, 

 existente temperatura communi — 7,5 graduum. Hic globus confestira in 34 lothones aquae, 

 ad gradus + 21 calefactae, immergebatur, massaque in globo agitabatur, donec omnis li- 

 quesceret: tum vero temperies, solutioni et aquae communis, observabatur + 15,25 gradibus 

 aequalis. Positis jam caloribus specificis aquae 1, nivis 0,9, salis communis 0,23, solutionis 

 sahnae 0,8; numéro graduum caloris absoluti infra congelationis aquae punctum 800, et gra- 

 dibus caloris temperiei communis calcule determinandis x; habemus aequationem: 

 1,75 -0,9 + 0,625 -0,23 + 0,35- 792,5 + 3é • 821 = 34 + 2,375 • 0,8 + 0,35 -x; et x = 815,27 ; at- 

 que subductis 800, rémanent 15,27 gradus, qui non nisi 2 centesimis ab observatis distant. 



Comprobat itaque etiam hoc phaenomenon veritatem assertionis nostrae. Immo per 

 eandem hanc theoriam quascunque vicissitudines caloris fiùgorisve, sive ex mixturis corpo- 

 rum sint, sive alio modo factis mutationibus, explicari posse haud dubitamus. 



Tom. XXXIX. 



