32 



Wissenschaftl. Abhandlungen Joh. Gadolins. 



Fis:. 2. 



solutionibus Saliuni in aqua exortum accurate dimetiri, atque cum mutationibus capacitatura, 

 simul forte contingentibus comparare studui. 



At E Sint AB^ Å.C (Fig. 2.) capacitates duorum corporum 



pondère aequaliuni, in communi temperatura A\ facta vero 



B| ^Ü ül- — £ ? horum mixtione, sit temperatura compositi E^_ atque capacitas 



mixti = -g- ; erit secundum theoriam caloris specifici quantitas 



caloris corporibus inhaerentis, ante mixtionem per rectangulum 

 -B-Z, et post mixtionem per MF repraesentanda. Igitur, cum 

 aequalia esse ponantur MH^ HI, determinata erit proportio, 

 inter gradus absolutes caloris, capacitates atque temperaturas 

 corporum ante et post factam mixturam, adeo ut, cognitis re- 

 liquis, singula inveniri possint. 



- Huic adumbrationi convenienter expérimenta facturus, sta- 

 tim adeo delicatam esse rem observavi, ut neque gradus absoluti, neque mutationes temperatu- 

 rarum sub solutionibus salium ortae tuto satis calcule investigari possent: siquidem errores 

 minimi, in detegendis capacitatibus commissi, deviationes quam maximas, in valoribus èra- 

 duura computatis, progignerent. Gradus propterea caloris absolutes, quos aliunde cognoscere 

 mihi necesse erat, ex phaenomenis nivis, ab 800:mo, Therm. Gels, infra congelationis aquae 

 punctum, numerandos esse censui; invente seil., quod nix in hoc puncto 80 circiter gradus 

 aquae calidae absorbeat antequam liquescat, et posito, secundum Ibwinum, quod capacitas 

 nivis sit ad capacitatem aquae ut 9 ad. 10. 



Observatis deinde gradibus frigoris, quos producunt variae salis communis portiones 

 in aqua solvendae, nec non solutionum capacitatibus, has ea lege accrevisse deprehendi, ut 

 observationes cum calcuhs secundum theoriam caloris specifici exacte congruerent. 



Pari modo theoriam caloris specifici stabilire videbantur expérimenta cum acido vit- 

 rioh et aqua instituta. Diminuebantur enim semper capacitates mixtorum, atque coinci- 

 dere accurate satis reperiebantur cum i lus, quas ex observatis caloris gradibus sub mixtione 

 productis computarem a). 



§. VIL 



Theoria Caloris specifici per Phaenomena Liquefactionis et Congelationis examinanda. 



Cum memorata phaenomena ulterius pensitarem, iisdera nondura satis comprobatam 

 esse theoriam caloris specifici inde intellexi, quod eodem ferme modo succederet computatio 

 capacitatum, quicunque fere ahus, loco 800 gr., numerus major pro distantia puncti congela- 

 tionis a puncto frigoris absoluti poneretur. Accedebat quod Clariss. Lavoisier et de la Place 

 in Commentatione Anne 1780 cum Reg. Acad. Parisiensi communicata, variis innixi experi- 

 mentis, instabilem esse laudatam theoriam judicarent. ut itaque omne removerem dubium, 



a) Kongi. Sv. Vet. Acad. Handl. 1784. 



Tom. XXXIX. 



