Disquisitio de theoria caloris corporum specifici. 



33 



£ 

 H 



nova meditatus siam expérimenta, quibus gradus absoluti, si firmo fundamento superstructa 

 esset theoria, exacte satis definirentur; sin minus, diversi exhiberentur. 



Liquefactione corporis solidi, ad diverses gradus refrigerati, atque congelatione cor- 

 poris liquidi, diversis gradibus calefacti, non modo gradus caloris, ad liquiditatem corporis ne- 

 cessarii, sed et capacitates atque gradus caloris absoluti inveniri posse videbantur. 

 B A Sint (Fig. 3.) MO {=: OP) : ON ut capacitas corporis lique- 



facti ad capacitatem corporis ejusdem solidi. Commisceantur 

 aequales quantitates illius, temperaturae A, et hujus tempera- 

 turae /, quod facta mix tura liquidara obtineat formam, existente 

 tum temperatura communi D. Commisceatur iterum idem cor- 

 pas soiidum temperaturae L, cum pari liquidi quantitate, tempe- 

 raturae A. Sitque Ci temperatura communis mixturae, cum illud 

 liquefactum sit. Repraesentabitur in priore casu calor a corpore 

 solide absorptus per rectanguium BD, in posteriore vero per BG. 

 Ideoque rectanguium EO differentiam sistit inter quantitates ca- 

 loris, quas requirunt solida temperaturarum I et L, ut lique- 

 scant et temperaturas D et O attingant: et propterea 2EG iila 

 est differentia caloris, quae inter solida obtinet, ut in liquidum aeque calidum utraque abeant. 

 Haec vero cum sit aequalis quantitati caloris, qua soiidum temperaturae L ad temperaturam 

 I perveniat; erit rectanguium IQ = 2EG; et proinde determinata erit proportio capacitatis 

 solidi ad capacitatem liquidi ON :0P=2BG:IL. Tandem, quia secundum theoriam caloris 

 specifici rectanguium BD aequale est figurae IDCPNKI; datis AB^ AD, DI, PN, inve- 

 nientur gradus absoluti 



OP 

 OI='^XiAD-Dl). 



M 



Fis- 3. 



§. VIII. 



Modus experimentorum nivis et aquae. 



Primum quidem nix diversarum temperaturarum, admixta aqua calida, liquefacienda 

 mihi inserviebat. Ut vero haec expérimenta, delicatae ceteroquin indolis, qualem merean- 

 tur, tueantur fidem, cautionum, quas in iisdem instituendis adhibui, paucis mentionem faciam. 



1) Expérimenta peragebantur in loco, ejusdem quam proxime temperaturae, ac 

 erat nix. Nivis tarnen temperatura accuratius examinabatur ope thermonietri in ipsam 

 immersi. 



2) Aqua expérimente destinata ponderabatur, et vasi ferreo tenui immissa ope flammae 

 Spiritus vini calefiebat ad gradum desideratum, quem in thermomètre immerso observavi. 

 Facta deinde mixtione, ex pondère mixturae iterara explorato intellexi quantum aquae per 

 evaporationém abierit, et quantum nivi admixtum fuerit. 



3) Cum loci temperatura semper esset temperatura mixturae inferior, haec non po- 

 tuit non continue decrescere, parte caloris per aërem abeunte: quamobrem, ut verus habere- 



Tom. XXXIX. * 5 



