50 Wissenschaft!. Abhandlungen Jon. Gadolins. 



gradus absolutes hac via determinari non posse. Veritus tarnen, ne praepropere de re diffi- 

 cillimae indaginis judicarem, circumstantiarura forsan inscius, quae veram ejus naturam cela- 

 rent, satius duxi Judicium suspendera, usquedum mihi licerefc cum Inclitissimo et harum rerum 

 Experientissimo D:re Crawford expérimenta quae institui communicare. 



Peropportune itaque cum mihi contingeret Londini familiaritate Clarissimi Viri uti, ab 

 ore ipsius audivi, se per alla quoque expérimenta numerum graduum absolutorura detexisse. 

 Facta enim computatione caloris, qui per inflam.mationem aeris inflammabilis cum aëre puro 

 mixti oritur, invenerat gradus absolutes secundum Theoriam Caloris specifici detenninatos, 

 esse 1532 gr. Fahrenh. sive 851 gr. Geis, infra punctum congelationis aquae a). Hoc vero 

 cum non multum differret ab eo, quod circa calorem acidi vitriolici deprehendissem, per utras- 

 que computationes adeo jam corroboratam esse theoriam judicavit D:r Gkawford, ut fidem 

 vix addere vellet experimentis, quibus nivem subjeceram, erroremve in his, vel per faliaciam 

 thermometrorum, vel per alias quascunque caussas subortum fuisset suspicatus. Attamen 

 cum in explorandis praecavendisque rebus, quae fidei officerent experimentorum, nullae peper- 

 cissem curae, convenit mihi cum Geafwobdio, ut expérimenta nivis, omni qua fieri posset 

 exactitudine, repeteremus. 



§. XVII. 



Expérimenta nivis a Chawfüudio atque nie conjunctim instituta. 



Exp. I. Unciae 14 nivi.s vasi ferreo immissae, mixtura salis communis et nivis cir- 

 cumdabantur, usquedum temperaturam + 29 gr. Fahrenh. adquirerent. Deinde idem vas co- 

 piosa nive huniida circumseptum per 12 horas tenebatur. Hunc in modum nix et omni aqua 

 liberabatur, et ad punctum congelationis redigebatur. Eidem nivi porro, (in loco temperaturae 

 + 40 gr. Fahr.) addebantur 29 J unciae aquae ad temperaturam 119 gr. calefactae. Peracta 

 mixtione et solutione nivis, reperiebatur temperatura mixturae = 44,5 gr. Vas, quod mixtam 

 massam continebat, quodque ante mixtionem temperaturam habebat cum nive communem, 

 eadem vi gaudebat calorem cum iramissis communicandi, qua 0,84 unciae aquae. Itaque 



quantitas caloris, quam aqua calida sub mixtione perdiderat, exprimitur per 29,875 • 119 — 44,5 

 = 2225,69 gr.; et quantitas caloris quam adquisiverat vas cum nive jam liquefacta, per 

 0,84 + 14 • 44,5 — 32 = 185,5 gr. Quamobrem herum differentia s. 2225,69 — 185,5 = 2040,19 

 indicat numerum gradunm, qaes in puncto congelationis abserpserunt unciae 14 nivis, ut in 

 aquam ejusdem temperaturae commutarentur. Adeoque una nivis pars tantum requirit ca- 

 loris, antequam in aquam abeat, quantum aequalem aquae portionem ad gradus 145,73 Fahr, 

 (s. 80,96 gr. Gels.) calefacere possit. 



Exp. II. Unciae 14 nivis, vasi nuper memorato immissae, mixturaque nivis et salis 

 comnmnis circumdatae, temperaturam — 1,5 gr. Fahr, obtinuerunt. Mve deinde, ex additis 

 31,3 unciis aquae calidae, temperaturae 130 gr., liquefacta, communis mixturae temperatura 



a) Haec expérimenta jam desoripta sunt in opere supra laiidato Essay on Anim. Heat Lond. 1788 

 edito p. 253-269. 



Tom. XXXIX. 



