80 "Wissenschaftl. Abhandlungen Jon. Gadolins. 



conglutinatas esse, et proinde bis fugatis calciformes exhiberi. Itaque déficiente accuratiori 

 cognitione compositionis corporum, subreptionis vitio prisci Chemici putaverunt, substantias, 

 etiamsi nullibi prostent, in corporibus tarnen delitescere, ab iisdemqne secerni; neqiie dubita- 

 runt, quin peracta corporis ealcinatio certo indicet, hoc partes quasdam volatiles perdidisse, 

 licet simul, rebus non satis perspectis, ad corpora calcinata ea quoque referrent, quae, forma 

 mutata, non modo nullius partis jacturam faciant, sed novis etiara accrescant. 



Usque adeo non ita pridem manca fnit theoria calcinationis sensu latiori sumtae. Cum 

 vero neque eandem a recentioribus Chemicis sufficienter exphcatam invenerimus, operam B. 

 Lectori non ingratam nos suscepisse speramus, praeciquas operationes, quae calcinationes dici 

 sveverunt, propius examinaturi atque enucleaturi. 



§. 2. 



Species Calcinationum. 



In diversas species Chemicorum plurimi Calcinationem distribuerunt, secundum varia 

 subsidia quibus peragitur, quatenus scilicet fit per Ignem, vel Aërem, vel Menstrua Salina etc. 

 Haec autem divisio minus commoda esse videtur, tum quia idem corpus per diversa admini- 

 cula calcinatum, saepe easdem prorsus subeat mutationes, tum quod diversa corpora eodem 

 . omnino modo calcinata admodum dissimiliter transforrnentur: in Chemia enim non tam ope- 

 randi modi, quam ipsae corporum mutationes, quae a proprietatibus ipsoram et partium con- 

 stituentium natura dépendent, maxime respiciendae sunt. Ut itaque convenientius designare 

 possimus calcinationum species, superfluum non erit paucis generatim considerare caussas 

 firmioris vel debilioris corporum nexus, utpote in qua ipsorum varietate genuina calcinationis 

 notio posita fuit. 



Vis qua inter se cohaerent partes homogeneae corporis cujusvis, Chemicis Attradio 

 aggregationis nominata, generatim quidera tanto est major, quanto sibi propiores sint minimae 

 particulae, qnove amplioribus superficiebus sese mutuo contingant. Si itaque hae in corpore 

 solide ita comparatae fuerint, ut certo tantum ordine inter se coUocatae optime congruant, 

 tota necesse est infringatur compages, ubi quacunque de caussa, salva corporis compositione 

 chemica, turbetur interna ejusdem structura. Si vero a corpore composite sejungantur una 

 vel plures partes constitutivae, pro re nata fieri potest, ut cohaerentia residuarum partium 

 aut decrescat, sublato quasi ligamine quo connexae fuerant, aut increscat, majore ipsis con- 

 cessa übertäte sibi appropinquandi. Si denique sese offendant plura corpora diversa, praeter 

 aggregationis vires singulorum aliae simul obveniunt Attractiones solutionis s. compositionis 

 appellatae, quibus partes cujusque corporis minimae interdum ita divellentur, ut cum parti- 

 bus ceterorum intime misceri possint, omnesque sie junctae corpus compositum homogeneum 

 sistant. In hoc casu, destructis primum aggregationibus singulorum corporum, totius iterum 

 formati partes nova cohaerent vi, quae vel major vel minor esse potest quam attractio aggre- 

 gationis cujuslibet seorsim ante conjunctionem fuerat. 



Hinc patet calcinationem latissime sie dictam triplici via perfici posse, scilicet aut or- 

 dine tantummodo partium corporis mutato, aut resolutione s. nonnullis corporis partibus 



Tom. XXXLX. 



