82 Wissenschaftl. Abhandlungen Jon. Gadolins. 



§. 4. 

 Efficacia ignis in corpora composita. 



Ubi ad plura corpora contigua idem applicatus fuerit ignis gradus, et ab liorura viri- 

 bus aggregationis, et ab attractionibus eorundem mutuis dependet, utrum liquescant vel in 

 vapores vertan tur, an igni résistant; utrum separentur quae antea conjuncta fuerant, vel con- 

 jungantur quae fuerant separata, an vero iramutata maneant. Cum itaque pro diversa me- 

 moratarum virium ratione varii sint phaenomenorum casus, herum praecipuos exemplis qui- 

 busdam illustrabiraus. 



Si dato igni exponatur corpus ex duabus substantiis chemice unitis compositum, eve- 

 nit interdum, ut altera pars constituens igni cedat, rémanente altera in pristino statu: sie 

 Plumbum ex Cupro secum conjuncto, liquescendo separatur; et Antimonium in vapores con- 

 versum Aurum deserit: vel ut neutra ei ignis gradui pareat, qui alterutri vel utrique seorsim 

 resolvendae sufficiat: sie multa Saha cristalhna aqua cristallisationis non perdunt, ne in ea 

 quidem caloris temperatura, qua aqua pura ebullit; et Cinnabaris ei resistit igni, quo et 

 Sulphur et Hydrargyrum in auras abire coguntur: vel denique, ut corpus compositum ignis 

 vim non sustineat, quae neutri, saltem non alterutri parti mutandae par sit: sie Terrae varie 

 inter se mixtae longe facilius saepe liquescunt quam singulae seorsim; et plurima corpora 

 fixa, juvante aqua, volatilia evadunt. 



In quacunque caloris temperatura juxta se invicem coUocata sint duo corpora, vix ac 

 ne vix quidem chemice combinari possunt, quamdiu in statu soliditatis utraque persistant. 

 Si vero corpori liquefacto ahud addatur aut solidum aut liquidum, ex binis substantia unifor- 

 mis saepius componitur, interdum liquida, ut in omnibus solutionïbus chemicis, interdum so- 

 lida, ut in praecipitationibus, eristallisationibus aliisque eoagulationihus non raro fieri observa- 

 mus. Eadem est ratio vaporum s. fluidorum elasticorum (in quorum numerum etiam aëris 

 species referimus), quae interdum alia corpora dissolvunt et in vapores convertunt, interdum 

 ipsa sua elasticitate privantur, et cum aliis corporibus sociata, modo in liquida, modo in so- 

 lida transmutantur. 



§. 5. 

 Prima Calcinationis species. 



Hisce praemissis ad species calcinationis in §:pho 2:da enumeratas expendendas pro- 

 gredimur. Primam harum, qua corpus pulvereura quidem et friabile evadit, ceteris vero pro- 

 prietatibus non mutatur, Calcinationis nomine dignam non judicaverunt nonnulli Chemici, qui 

 partem corporis expellendam in criterüs calcinationis posuerunt. Sed nominis usum, qualem 

 haud pauci Chemicorum dudum adhibuerunt, nobis quoque tantisper liberum esse eo tantum 

 fine postulamus, ut vel inde materiae substratae lucis quid foeneremur. 



Itaque obtinet calcinatio in corporibus solidis, quae firmitatem habent ex peculiari 

 structura interna, dum haec per repentinas variationes temperaturarum caloris turbatur. Par- 



Tom. XXXIX. 



