92 Wissenschaftl. Abhandlungen Jon. Gadolins. 



versa proportione vel unum vel duos reddunt regulos. Scilicet in unum coalescunt, si aub 

 Ferri pondus non superat vigesimani secundam partem ponderis Stanni, aut si Stanuura di- 

 midiara Ferri quantitatem non excedit. Alias vero duarum miscelarum altera Stannum con- 

 tinet vigesima secunda Ferri parte saturatum, altera Ferrum dimidia vel minore Stanni por- 

 tione junctum a). Et alia vix coire, saltera nonnisi quantitate admodum exigua in se invi- 

 cem penetrare. Ex. gr. Plumbum cum Ferro fusum; Argentum cum Cobalto; Bismuth um 

 cum Zinco, etc. 



2:0 Malleabilitatem et duritiem metalli compositi saepissime abludere a conditionibus 

 singulorum componentium metallorum. Sic duo metalla, quae admodum diversis ignis gradi- 

 bus liquescunt, compositum sistere soient utroque durius et fragilius. Ex gr. fragillima sunt 

 metalla, quae ex mixtura Stanni cum Auro, Cupro etc. prodeunt. Variât tamen indoles me- 

 talli mixti pro diversis singulorum quantitatibus, adeo ut metallum ex duobus datis metallis 

 compositum interdum valde fragile, interdum utroque tenacius et ductilius evadat. Ex. gr. 

 quod ex Cupro et Zinco, certa proportione conjunctis, oritur, Aurichalci nomine notum egregie 

 malleo cedit. Si vero gradus ignis, quo liquescunt duo metalla, non multum distant, adeo 

 variare videtur habitus, quem conjuncta induunt, ut régula generali definiri non possit. In- 

 terdum enira fragile metallum ex duobus ductilibiis producitur, interdum ex fragilibus com- 

 posita oriuntur, quae malleo tractari haud récusant. 



3:o Densitatem metalli compositi generatim quidem mediam esse inter densitates sin- 

 gulorum simplicium, raro autem adeo exacte cum his convenire, ut ex cognitis gravitatibus 

 specificis atque proportione miscendorura, per régulas hydrostaticas eodem calculo inveniri 

 possit gravitas specifica mixti, ac si mechanice sibi mutuo adjuncta fuissent metalla. Saepis- 

 sime gravitas specifica aut major aut minor est illa, quam computatio indicet, immo eo us- 

 que nonnunquam abludit, ut metallum compositum densitate superet densissimum eorem ex 

 quibus coaluit. Sic secundum expérimenta Celeberr. Gellert, qui in hisce phaenomenis in- 

 dagandis egregiam operam collocavit b), amalgama Argenti, Hydrargyro pure injectum, ftm- 

 dum vasis mox petit. Quia in omni solutione chemica, quantum hucusque experiri licuit, di- 

 minutio voluminis per mutuam corporum penetrationem evenit, dubitari vix potest, quin me- 

 talla etiam liquefacta, cum intime mixta fuerint, minus occupent spatium quam autea. Ita- 

 que quod metallum compositum interdum magis expansura invenitur, quam per partes ante 

 conjunctionem fuerat, ex mutata per congelationem structura interna derivandum esse vide- 

 tur. Notum enim est, simpliciora quoque corpora congelatione inturaescere. 



4:o Magis liquabile esse metallum compositum quam metalla componentia, h. e. mi- 

 norem caloris gradum liquéfaction! metalli compositi sufficere quam qui ex cognitis gradibus, 

 qnibus singula metalla seorsim liquescunt, praesumi queat. Artifices quidem, in ferruminibus 

 metallorum parandis exercitati, dudum noverunt metallum ex duobus simplicibus conflatum 

 utroque non raro' liquabilius esse: has vero proprietates experimentis accuratissimis atque 

 calculo subducto cum investigaret summus Newtonus, invenit plura metalla facillime lique- 



a) Bergman, Opusc. Fhys. et Chem. Vol. III. 



b) Anfangsgründe zur Metallurgischen Chemie. 



Tom. XXXIX> 



