De natura matallorum. 95 



vitiati, et pri dem quoque phlogisticati appellata est. Et haec quidem corpora nonnisi eatemis 

 aëris species sive gasa appellantur, quatenus fluiditate elastica gaudent: quod si vero elasti- 

 citate privata esse inveniuntur, jam hases aëris vocari soient, ne ambigna sit vocis aëris 

 significatio. Itaqne corpus quodcunque sive solidum sive liquidum, quod aërem absorpsit, cum 

 basi tantum ipsius combinatum esse dicitur, licet universam massam, omneve pondus aëris 

 secum conjunxerit. 



Plurima metalla sufficienter calefacta, atque aëri simul contigua, et formam metalli- 

 cam perdere, et pondère crescere, diu expertum fuit. Novum vero quod sic prodit corpus, 

 quodque caîcem metaUicam s. oxidum vocant, basin aëris vitalis secum sociatam habere nuper 

 demum extra omnem dubitationis aleam positum est. Sed cmii in dissertatione de Theoria 

 Calcinationis, modo édita, phaenomena, quibus haec innititur veritas, luculenter exposita esse 

 putemus, eadem jam repetere non vacat. Itaque sequentes tantummodo subjungimus obser- 

 vationes, quae diversorum metallorum naturam propius tangunt. l:o. Omnia metalla, quae 

 evidenter inflammari possiint, aërem vitalem elasticitate privare valent, et basin quoque ejus- 

 dem forma solida secum conjungere. Nonnulla quidem tantiun substantiae aëreae absorbent, 

 ut décima sui ponderis parte augeantur, alla 8:va, alla 4:ta, immo 3:tia sui parte increscunt. 

 Haec metalla ignobïlia appellata sunt, quia nitorem et densitatem in igné aperto servare 

 nequeunt, sed in calces sive oxida convertuntur. 2:o. Horum nonnulla majorem aëris quan- 

 titatem ex atmosphaera, in inferiore ignis gradu absorbent, quam cui in vehementiori igné 

 retinendae sufflciunt. Hinc evenit, quod per ignem interdum ex calce metallica extricari 

 possit aër vitalis, rémanente tamen métallo calciformi, sed minori aëris basis quantitati 

 juncto. Sic ex. gr. e calcibus Plumbi et Magnesii magna aëris copia per ignem expellitur. 

 3:0. Tria metalla, Platinum, Aurum et Argentum, quae noMlia audiunt, vix uUo ignis gradu 

 tentata formam metaUicam mutant. Si vero per alias operationes, decompositis nempe cor- 

 poribus basin aëris vitalis continentibus, calciformia facta sint; facile iterum sola ignis vi in 

 integrum restituuntur, expulse sciiicet omni aëre. 4:o. Hydrargyrum medium esse censetur 

 inter nobilia et ignobilia metallum, quod et in dato ignis gradu aërem vitalem absorbeat to- 

 tumque calcinetur, et magis deinde ignitum, missa iterum aëris substantia, pristinas recuperet 

 proprietates metallicas. 



Hinc patet omnia quidem metalla cum basi aëris vitalis societatem inire, nobilia 

 vero ab ignobihbus in eo discrepare, quod eandem et aegrius contrahant et promptius remit- 

 tant. Mirum equidem esse videtur, aëris vitalis basin unicam esse substantiam, quae cum 

 metallis conjuncta, metallicis proprietatibus eadem privare valet. Certe per hucusque détecta 

 phenomena non constat eandem vim uUi alii corpori competere. Fateri quidem oportet, 

 aërem vitalem ex calcibus raetallorum expulsum raro adeo purum haberi, quin aliquam etiam 

 aëris azotici partem aliasque substantias sibi immixtas contineat. Sed quamvis hae in me- 

 tallicis calcibus saepissime adesse deprehendantur, nulle tamen hucusque evictum est experi- 

 mento, easdem sine aëris vitalis additamento cum metallis copulari posse: saltem nondum 

 probabile est, metalla sic quoque calcis formam contrahere. 



Tom. XXXIX. 



