De natura metallorum. 97 



salia, in quibus nihil metallici aut inflammabilis lätet, vel alba sunt, vel null o colore conspi- 

 cua, si pellucida fuerint: ubi vero aut liquescendo cum calcibus metallicis, conjunguntur, aut 

 via humida easdem dissolvunt, colores ut plurimum exhibent, et pro diversitate metalli et pro 

 calcinationis gradu variantes. 



Pars posterior. 



§• I. 

 Phaenomena solutionis mdaJlorum per menstrua salina. 



Primo quidem intuitu contra experientiam pugnare videtur, quod in §:o V:ta Partis 

 prioris dictum est, metalla, salva forma metallica, viribus solventibus menstruorum salinorum 

 obsistere. Constat enim plurima metalla ab acidis suscipi et saepius cum vehementia dis- 

 solvi. Si vero indolem metalli sic soluti curate examinamus, eandem calcis metallicae esse 

 invenimus, indeque intelligimus calcinationem semper praecedere solutioni. Cuicunque enim 

 composito tali addatur corpus, quod majori vi, quam quae soliito rnetallo competit, menstruum 

 attrahit, aeris vero vitahs basin non suscipere valet, metallica pars, quae soluta fiierat, sta- 

 tim separata comparet, et quidem omnibus, non metalh, sed calcis metallicae proprietatibus. 

 Cum itaque aliunde etiam notum sit, metalla cum menstruis salinis facile sociari, ubi prins 

 aeris vitalis basin susceperint, satis quidem patere videtur, solutiones metallorum ea tantum 

 conditione a menstruis salinis perfici, quod ipsa menstrua aeris vitalis basin foveant adeo 

 débiliter ligatam, ut eandem avellere possit metallum. Quo autem evidenter perspiciatiir, 

 utrum haec assertio satis firmo innitatur fimdamento, necesse est et pai^tes constitutivas 

 nonnullorum corporum, quae inserviunt solutioni metallorum via humida peragendae, examine- 

 mus, et ipsa solutionis phaenomena perlustremus. 



Priraum itaque nobis sese offert acidum nitri, utpote notissimum et omnium fere aci- 

 dorum ad metalla calcinanda efficacissimum. Hoc in statu purissimo limpidum est, liquidum 

 et nuUo colore distinctum, facile vero vi luminis solaris soliusve caloris in duas resolvitur 

 diversae indolis partes: alteram elasticam, quae omnibus gaudet aeris vitalis proprietatibus, 

 alteram liquidam et acidam, quae jam fulvo s. rubro colore comparet et vapores eructat ful- 

 vos. Quod sic prodit acidum nitri fulvum variis operationibus ulterius decomponi potest, et 

 in duas transmutari substantias aëriformes, quarum altera itidem omnes aeris vitalis notas 

 exhibet, altera quae aeris nitrosi nomine distingvi solet, acorem, quo destituta est, mox reci- 

 pit, quamprimum aërem vitalem denuo contigerit, renascente scilicet acido nitri. Aërem de- 

 nique nitrosum ex aëre vitali atque aëre azotico compositum esse multa evincunt tam ana- 

 lytica quam synthetica expérimenta. Hae itaque duae aeris species vel earundem bases pro 

 partibus acidum nitri constituentibus habendae sunt: certius saltem constat non ullam sub- 

 stantiam ponderis sensibilis in hoc acido constituendo ipsis adjungi. Detexit autem illustris 

 Lavoisier aërem nitrosum componi, si in ratione 1: 2 conjungatur aër vitahs cum aëre azo- 

 tico; acidum nitri fulvum, si in ratione 1: 3, atque acidum nitri purum sine colore, si in ra- 

 tione 1: 4 coUigentur. 



Tom. XXXIX. 13 



