De iheoria solutionis chemicae. 103 



Tales mutationes interdum per ignem corpori applicatum, interdum per alla corpora 

 ipsi admota, quae efficaciara habent ad poros penetrandos, atque partes quas offendunt divel- 

 lendas ac dimovendas, fieri observabantur. Cum itaque Chemici ponerent solutionem ab ac- 

 tione unius corporis in alterum dependere, in illo, quod sua natura plerumque liquidum erat, 

 activam virtutem collocatam esse putarunt, idem propterea solvens sive menstruum dixerunt, 

 hoc vero quod passive tantum se habere credebant, soluendum s. solutum appellaverunt; et 

 nonnulli quoque ipsam solutionem activam respectu menstrui, passivam vero respectu corporis 

 solvendi vocaverunt. 



Theoriam solutionis ulteriore explicatione illustrari studentes, plurimi pristinorum 

 Chemicorum comminiscebantur, minimas particulas menstrui durissimas esse et indestructibilis 

 quantitatis. His alii datas figuras attribuerunt ad penetranda corpora aptissimas, ex. gr. acu- 

 leorum tenerrimorum, qui se facile inter corporis solvendi particulas insinuare ipsasque di- 

 movere valeant. Alii motum intestinum validissimum minimarum partium corporis liquidi 

 idem efficere putaverunt, ut corpus solvendum per violentiam quasi incursus discuteretur et 

 tandem in partes infinite parvas divideretur. Alii per alium mechanismum solutionem corpo- 

 rum succedere adumbrarunt, atque a diversa constructione tam menstruorum, quam corporum 

 solvendorum, dissimihtudinem illam deduxerunt, quod non omnia menstrua omnibus corpori- 

 bus solvendis conveniant, quodque a nonnullis non tantum plura corpora quam ab aliis dis- 

 soluantur, verum etiam, quod ipsa solutio plus vel minus radieitus fiat. 



Quia scihcet corpus utcunque compositum facilius in partes intégrantes sive toti si- 

 miles dividitur, quam idem in partes constitutivas resolvitur, id menstruum pro perfectiore 

 habuerunt Chemici, quod non modo cohaerentiam totius corporis, sed connexionem etiam he- 

 terogenearum partium in singulis atomis destruit, et perfedum quod partes usque ad principia 

 resolvere valet. Talem quoque solutionem radiealem vel totius nuncupaverunt. 



Et quoniam vulgaria menstrua propter varies defectus s. imperfectiones non valida 

 satis esse videbantur ad radicales solutiones praestandas, omnium animes ohm detinuit opi- 

 nio, fieri posse, ut inveniatur aliquod menstruum catJiolicum s. universale, quod non modo qui- 

 buscunque corporibus solvendis aptum esset, sed iisdem etiam radicahter s. in prima sua prin- 

 cipia resolveret. Neque defuerunt, qui talia se invenisse menstrua jactarent, eademque prae- 

 eunte Theophrasto Paraeelso, nomine Alkahest vel ahis aeque barbaris et absurdis vocibus no- 

 minarent. Ex idea menstrui universalis semel concepta nata est erronea opinio de ipsa so- 

 lutione. Cum namque saepissirae observaretur in menstruis facultas sese cum corpore sol- 

 vendo conjungendi, haue facultatem solvendi virtuti officere nonnulli putaverunt; existiraantes 

 verum menstruum sine discrimine omnia aggredi valere corpora adeoque nulla praedilectione 

 unum prae altero appetere. Ideo etiam posuerunt menstrua catholica cum corporibus solutis 

 sese non conjungere, sed in tantum agere, ut particulas eorum subtihssime dividant, ipsa 

 prima principia séparent et nuda relinquant. 



Tom. XXXIX. 



