De speciébus solutionis chemicae. 111 



bus aquae ebuUientis abirent. Sic per infusionem calidam paratur potus theae, in- 

 fusum sennae etc. Per frigidam vero infusionem extrahuntur corpora, quorum partes 

 in frigore solubiles solas extrahere volumus, et ab iis separare, quae non nisi ju- 

 vante caloris gradu elevatiore solvi possunt. Ad extractiones quoque pertinet. 



c) EUxivatio, qua salina pars alicujus corporis per aquam extraiiitur, ut liabeatur 

 solutio salina, a qua iterum sal depuratum secerni possit, ex. gr. ubi cineres ve- 

 getabiles per aquam extrahuntur, eum in finem, ut habeatur sal alkalinum ve- 

 getabile. 



d) Elutriatio, quae a praecedente non differt, nisi respectu finis, propter quem insti- 

 tuitur: nempe ut habeatur corpus residuum, in aqua non solvendum, ab omni solubili 

 depuratum. Sic ex. gr. elutriantur cineres vegetabiles, quo ad cupellas formandas ma- 

 teriam idoneam praebeant; pari ter elutriatione praecipitata chemica ab inquinamento 

 saline depurantur. Eadem operatio usu venit in fabricis amyli aliisque multis. Haec 

 quoque nomine edulcorationis venire solet, inprimis ubi pars solubilis reraovenda cor- 

 rosivam habet naturam, quae vel per aquam vel per alkohol vini secernitur. réma- 

 nente parte quasi dulcificata. 



D) Dissolutiones, de quibus in §. V:ta agemus. 



§. 4. 



Solutionis vaporosae spedes. 



Solutiones, quibus formam fluidam. elasticam nanciscitur corpus solvendum, convenien- 

 ter distribui videntur in simplices, ubi agente calorico corpus solidum vel liquidum in vapores 

 resolvitur, et comjjositas, ubi, juvante simul attractione corporum mutua, elasticitatem ac- 

 quirit corpus solvendum. 



Ad simplices itaque pertinent solutiones, quas vulgari nomine evaporationes appellamus, 

 quibus frequentissime utuntur Chemici tam ubi vaporando in auras abire faciunt partes cor- 

 poris volatiles, ut fixae remaneant solitariae, ex gr. cum exsiccanda sunt corpora madida, vel 

 salia fixa in cristallos redigenda et cetera; quam ubi corpora per ignem in vapores redigere 

 volunt, ut a corporibus fixis separati et seorsim coUigi possint, quemadmodum in vulgaribus 

 distillationibus vel sublimationibus peragitur negotium. 



Compositae quidem solutiones vaporosae nondum satis examinatae sunt; nonnullas ta- 

 rnen, quae cognitae sunt, recensere juvabit: 



]:o Per vapores aqueos non rare videmus partes corporum fixorum solutas in auras 

 abire; observatum namque dudum fuit solutionem potassae, évaporante aqua, vapores quoque 

 alkalinos exhibere. Idem solutionibus acidorum evenit, quorum nonnulla, quantumvis igné 

 fixa, pro volatilibus habita sunt, quoniam per vapores aqueos evehi possunt, ex. gr. acidum 

 boracis, quod addito pauxillo aquae, sulilimatione ab aliis corporibus separatur. Similiter 

 aqua terris acido carbonico onustis hoc acidum per vim ignis aliter vix separandum, se- 

 cum rapit. 



Tom. XXXIX. 



