112 Wissenschaft!. Abhandlungen Joh. Gadolins. 



2:o Per vapores salinos aha corpora non raro volatiha fieri videmus, ex. gr. vapores 

 acidi muriatici plura metalla volatilia reddere, diu cognitum fuit iis, qui sic dicta butyra an- 

 timonii, zinci, arsenici etc. distillatione paraverunt; pari quoque ratione sulpliuretum ammo- 

 niacae s. hepar volatile per distillationem habetur ex sulphure in ammoniaca s. sale alcahno 

 volatih vaporoso soluto. 



3:o Varias denique aëris species alia corpora suscipere nemo dubitat, qui aërem s. d. 

 palustrem carbonium in aëre inflammabili (s. gas hydrogenio) solutum continere, qui aërem 

 s. d. hepaticum ex sulphure in eadem aëris specie soluto nasci novit. Neque dubium est di- 

 versas aëris species sese rautuo suscipere et solvere, immo aërem nostrum atmosphaericum 

 ex duobus gasis chemice unitis conflatum esse, satis inde patet, quod hae duae partes, non 

 obstante diverse pondère specifico, aequah fere ubique proportione mixtae sint. 



§. 5. 

 Dissolutiones. 



Voces solutio et dissolutio, quas promiscue adhibuerunt alii, ad significandam eandem 

 operationem alii sollicite distinguendas esse censuerunt, ut diversas solutionum species expri- 

 mèrent. Neque tamen omnes consenserunt de expUcatione hisce vocibus tribuenda. Alii nam- 

 que solutionem proprie dici voluerunt operationem, qua apparens tantummodo vel superficialis 

 oritur corporum combinatio; ideoque corpus solvens non menstrui sed vehieuli nomine dignum 

 judicaveruut. Corpus vero solutum vi caloris sub solutione, in partes minutissimas divisum, 

 in véhicule dispersum, propter tenuitatem partium suspensum teneri. 



Solutiones vero taies a dissolutionibus, quibus arctius conjungantur corpora sese for- 

 titer attrahentia. facile discernendas esse ex frigore sub operatione exorto, quo indicetur ca- 

 loris raateriam solam menstrui vices agere. Sic salia coraposita ab aqua soluta revera per 

 caloricum dissolvi, in aqua autem seu véhicule suspensa teneri putaverunt, similiterque aha 

 corpora, quae refrigeratione aliterve sponte quasi sua a corpore solvente iterum separari 

 videntur a). 



Alii contra cum Gel. Macquer b) statuerunt nullam differentiam vocum ex eo capite 

 faciendam esse, quod interdum minore, interdum majore vi sese attrahant corpora, cum in 

 neutro casu verae solutionis chemicae criteria desiderentur; si enim propter inaequales vires 

 conjungentes alia coraposita aliis imperfectiora jiidicanda essent, certe non duo tantum, sed 

 numéro fere infinita solutionum genera distinguenda essent, cum vix duo exhiberi queant 

 corporum paria, in quibus attractionis vim exacte aequalem esse pateat. 



Ex hac ratione alii, nuUa licet habita ratione magnitudinis virium attrahentium, ne 

 tamen duplici verbo prorsus eandem significationem tribuerent, vocem solutionis latiore sensu 

 sumserunt, eiusque nonnullas species dissolutiones appellaverunt. Sic Gel. Scopoli c) speciali- 



a) Be Macht/, Observations sur le froid produit par certains operations chymiques. 



b) Dictionaire de Chymie. 



c) Fundamenta Chemica. 



Tom. XXXrX. 



