De natura salium simplicium. 115 



ebulliente pondus suum ducenties superante, alii ea, quae in quingentis, alii, quae in mille 

 aquae fervidae partibus plene solverentur. 



Majorera adhuc ambiguitatem parère videtur affinitas salium quorundam inflammabi- 

 lium cum aliis nonnuUis corporibus infiamraabilibus, quae, licet et sapore minime dubio gau- 

 deant et ab aqua facile solvi possint, a nemine tamen in numerum salium referuntur. Itaque 

 cum nuUa nota generali salia universa distingui possint a corporibus non salinis, quae prop- 

 ter saporem et solubilitatem salibus similia sunt, in definiendo sale necesse est rationem si- 

 mul habeamus notarum, quibus insigniuntur diversa ejusdem genera: distribui namque so- 

 ient salia in plures ordines, quorum singuli distincte cognosci queunt. Propterea salia dicimus 

 esse corpora, quae linguae sensum saporis imprimunt, in aqua ebulliente pondus suum ducenties 

 superante plene solvi possunt, et insuper taies exhibent proprietates, quae aut uni aut alteri or- 

 dini salium infra describendo competunt. 



§. IL 

 De principio salino. 



In eximiis salium virtutibus Chemici dudum posuerunt facultatem eorum multa alla 

 corpora solvendi vel secum ita conjungendi, ut corpus compositum homogeneum évadât. Cum 

 itaque expertum esset, corpora ex salibus aliisque substantiis coagmentata saepe proprietates 

 maxime conspicuas a salina parte mutuatas habere, in eam olim inciderunt opinionem, plu- 

 rima quoque salia, quae scilicet aliis debiiiora esse videbantur, composita esse e sale puro, 

 corpori non salino adjuncto. Permulti quoque autumarunt purum sal, quod principium salinum 

 vel sal primordiale s. universale appellaverunt, nonnisi unius esse speciei, atque id ipsum op- 

 timo successu quaerendura esse in acidis salibus, utpote et vehementia saporis et attractions 

 ad aquam efficacissimis proptereaque, prae reliquis salibus, simplicissimis. Itaque nonnulli 

 in acido vitriolico, alii in acido nitri vel muriatico ipsum principium salinum fera nudum de- 

 tectum fuisse existimaverunt. Immo inter recentissimos quoque Chemicos non defuerunt, 

 qui naturam salis universalis peculiari cuidam acido, ut phosphorico, aëreo, aliive tribuendam 

 esse crediderunt. 



Neque tamen salis purissimi inveniendi cura contenu fuerunt Chemici, sed sategerunt 

 insuper de detegendis ipsis elementis, seu primis quasi staminibus sahurn. Itaque, cum tem- 

 pore Beccheri atque Stahlii pro evicto haberetur, omnia corpora potissimum cum ils sub- 

 stantiis conjungi, quibus simillima sunt, atque simul cognitum esset, salia cum aqua facile 

 consociari, eademque plurinias terras suscipere atque solvere, admodum probabile visum est, 

 salia omnia et ipsum quoque principium salinum ex aqua et eleraentari terra constitui. Con- 

 firmari videbatur haec opinio, experientia fere vulgari, qua interdum aqua, interdum terra in 

 salibus maxime siccatis depuratisque latere observaretur. Et quamvis contra hos jam olim 

 moneret magnus Boerhaave, nuUo argumente certius probari posse, quod aqua atque terra 

 solae sufficiant sali generando, existimavit tamen ipse, has substantias, subtilissimo quodam 

 et sensuum aciem fugiente principio connexas, cum hoc concretiora progignere corpora, quae 

 salium nomine veniunt. 

 Tom. XXXIX. 



