De natura saîium simpïichim. 119 



ciente. ipsi partem oxigenii eripere valent, tractato. In moderato caloris gradu formam tenet 

 elasticam, et pondère aequatur duplo aëris vulgaris volumini. Magno frigori exposita concre- 

 scit. Ab aqua frigida lubentissime absorbetur, accedente vero calore iteruai avolat. A glacie 

 etiam, quam simulac contigerit liquefacit, promte suscipitur. Liquidum sic ortum acidum ha- 

 bet saporem, colores vero corporum organicorum plerosque totos destruit. Cum terris sali- 

 busque alkalinis conjungitur, iisdem vero débiliter adhaeret et locum fere omnibus aliis 

 acidis cedit. 



AciDDM NiTRicuM, quod llgatum habetur in nitro et quibusdam aliis sahbus naturali- 

 bus compositis, ex quibus per sulphuricum acidum extricari et distillatione purum obtineri 

 potest. Originem ducit ex aëre atmosphaerico, qui per actionem corpornm putrescentium, 

 vel vim electricam concrescere videtur: consistit enim ex oxigenio, vel basi aëris vitalis, at- 

 que azoto, sive basi aëris vitiosi, quae partes etiam aëris vulgaris sunt. 



Quam maxime purum liquidam habet formam, limpidum est et nuUo colore praeditum ; 

 odor ipsi pecaliaris non praegravis est. Furaos albidos edit. Dimidia circiter ponderis parte 

 aequale aquae volumen excedit. Nullo frigoris gradu hucusque cognito congelatur. Propter 

 eximiam vim omnia corpora organica destruendi gustari non potest. Aqua vero dilutum 

 acido sapore satis valido cognoscitur. 



Aquae admixtum incaiescit. Nivi vero additum summum prodncit frigus artificiale. 

 Si in mixto liquido abundet aqua, magna hujus pars congelatione separari potest; per evapo- 

 rationem vero vix secernitur. 



Radiis luminis expositum sensim decomponitur, liberata oxigenii parte, quae sub 

 forma aëris vitalis abit. Residuum acidum, oxigenii parte destitutum, flavescit et vapores 

 fulvos éructât. Similiter sed lentius rautatur acidum nitricum in calore digestionis. Ulterius, 

 per ignis vehementiam, resolvitur et maximam aëris vitalis partem emittit, si alkalino sali 

 affixam candefiat. 



Lubentissime etiam suum oxigenium variis corporibus inflammabilibus tradit. Cum 

 spiritu vini vehementer aestuat, adeo ut post mixtionem in vase non contineri queant, nisi 

 multa aqua attenuatum fuerit acidum. Adhibita vero circumspectione volatilissimus aethereus 

 Spiritus acquiritur. Cum oleis quoque fortiter incaiescit eademque concretiora reddit. Olea 

 volatilia, quibus admiscetur, inflammare solet. Sulphur in digestionis calore aggreditur, atque 

 in acidum sulphuricum convertit. JVIetalla plurima oxidat et dissolvit. In omnibus hisce ca- 

 sibus decomponitur acidum nitricum, et varias induit formas, prout majorem vel minorem 

 oxigenii quantitatem amiserit. Omni namque oxigenio perdito, nonnisi azotum restât, quod in 

 aëre azotico sensibus se offert. Dimidia quantitate oxigenii privatum comparet itidem sub 

 forma aërea, et aërem nitrosum sistit, qui, cum primum aërem vitalem contigerit, rufescit, et 

 in vapores acidos converti tur. Quod si vero quarta tantum oxigenii parte spolietur acidum 

 nitricum, liquidam conservât formam, sed colore fulvo, gravi et suffocante odore, vaporibusque, 

 quos copiosissimos exhalât, rufis satis discernitur ab acido nitrico perfecto. Idem propterea 

 nomine acidi nitrosi distinguere voluerunt recentiores Chemici. Hoc quoque generatur, si 

 acido nitrico addatur aër nitrosus, quem facile in frigidiore temperatura absorbet. Ebullitionis 

 calore vero hic aër ex acido nitroso facile expellitur, rémanente acido nitrico puro. Similiter 

 aëris nitrosi partem secernit aqua admixta, quae magna cum effervescentia acidum solvit. 



Tom. XXXIX. 



