120 Wissenschaftl. Abhandlungen Jon, Gadoltns. 



AciDUM PHOSPHORICUM, cjuod inter fossilia repertum est cum oxido plumbi junctum in 

 mineris plumbi cristallinis viridibus, cum ferri oxido in raineris ferri frigide fragilis, cum 

 calce aliisque substantiis in lapidibus nonnuUis phosphorescentibus. Idem calci nuptum in 

 solidis partibus animalium. In urina quoque et aliis humoribus animalibus, interdum nudum, 

 interdum calci junctum, interdum alkalinis salibus adunatum comparet. 



Ex phosphore, sic dicto urinae, ustione generatur. Lente comburitur phosphorus in 

 aëre vulgari lucens, qui successu temporis totus in acidum convertitur. Conflagrat si cale- 

 factus vel igne accensus fuerit. Naturam identidem acidam acquirit ex admisse acido nit- 

 rico, quod rapide suo oxigenio spoliât. Una phosphori pars tribus circiter opus habet par- 

 tibus aëris vitalis vel oxigenii, ut acidum fiât. 



Solidam habet formam, igne vero candefactum liquescit in vitrum pellucidum, quod in 

 fortiore ignis gradu non avolat, in vasibus terreis vel vitreis fusum, partem vasis solvit, la- 

 teribusque adhaeret. 



Humoris ex aëre atmosphaerico tantum attrahit, ut deliquescat. Solutio aquosa nuUo 

 colore vel odore distinguitur, sed sapore gaudet fortiter acido. Aqua vi ignis evaporans ali- 

 quantam partem acidi secum avehit. 



Cum corporibus inflammabilibus vehemente ignis gradu tortum, in phosphorum redu- 

 citur, oxigenio scilicet corporibus admixtis tradito. 



Phosphorus minore oxigenii copia dotatus, aliud exhibet debilius, quod phosphorosum 

 vocant, sive acidum phosphore volatile. Hoc volatilitate et odore ingrate, a phosphorico di- 

 gnoscitur, et haberi potest ex acido phosphorico, cum phosphore commixto et hquefacto, vel per 

 aha Corpora inflammabilia, qua partem tantum decompesito. 



Gel. GöTTLiNG nuper asseveravit, phosphorum etiam in aëre azotico comburi atque aci- 

 dum gignere, quae, si confirmetur, experientia indicare videtur, etiam in hac aëris specie la- 

 tere oxigenium, aliqui fersan inflammabili corpori adjunctum. 



AoiDüM CARBONicuM, alüs acidum aëreum appellatum, quia aëream habet formam, et 

 in aëre atmosphaerico semper fere adest, vel aër fixus, quia in aliis corporibus, terris scilicet 

 absorbentibus, atque salibus alkalinis ligatum saepissime esse comperiebatur, nec non sub 

 fermentatione corporum organicorum e vinculis quasi liberari videbatur, vel aër mephitieus, 

 quoniam respirantibus mortem consciscit. Liberum invenitur in nonnuUis cavernis subterra- 

 neis, cum aqua sociatum in fontibus et copiosissime quidem in aciduhs. 



Nascitur ustione carbonum vegetabilium, quorum 28 partes accensi, 72 partes aëris 

 vitalis consumunt, et sic 100 partes acidi carbonici aëriformis producunt. 



Formam elasticam etiam in summo frigore tenet, et tertia circiter sui ponderis parte, 

 aequale aëris atmosphaerici volumen superat. 



Ab aqua frigida aequale ejus volumen absorberi potest, et huic saporem titillantem, 

 leviter acidulura, atque facultatem tincturam heliotropii rufandi communicat. A calida aqua 

 minor ejusdem quantitas suscipitur, ab ebulliente denique nihil; ebulhtione enim fugatur 

 omne acidum carbonicum, quod in aqua latuerat. Idem pari ter sub congelatione aquae se- 

 cernitur. 



Cum spiritu vini oleisque consociatur, eadem vero non visibiliter mutat. 



Tom. XXXIX. 



