lââ Wissenschaf ti. Abhandlungen Jon. Gadolins. 



tam in acido muriatico, quam in ahis acidis aqua dilutis, provenit. Nuper vero Celeberr. 

 GiKTANNER, cum obsei'vaverit acidum muriaticum aëreum, quod omni aqua carere posuit, si- 

 militer omnino se habere, concludere non dubitavit, ipsum hoc acidum ex hydrogenio atque 

 oxigenio compositum esse. 



Ex nonnnllis oxidis metallicis acidum muriaticum eripere valet copiam oxigenii, qua 

 sibi adscita, in aliud mutatur corpus, quod acidum salis depMogisticatum, vel acidum muriati- 

 cum oxigenaium vocant. Hoc etiam aeris habet formam. sed colore flavente conspicitur. Ocu- 

 los et pulmones graviter molestât. Admissa parva humoris quantitate in cristallinam formam 

 coagulatur. Ab aqua liquida longe parcius suscipitur, quam acidum muriaticum. Liquidum 

 sie natum saporem habet austerum, et colores vegetabiliura destruit, ideoque dealbandis lin- 

 teis optime inservit. Omnia metalla oxidare et secum conjungere valet. Composita sie orta 

 congruunt cum iis, quae per acidum muriaticum purum, ex oxidis metallicis producuntur. Si- 

 miles proprietates acquirit acidum muriaticum, admixto acido nitrico, ex quo aliquam oxigenii 

 partem avellit et in acidum mixtum, Aquam regiam vocatum, transit. 



Acidum fluoricum in lapide, quem fluorem mineralem vocant, calci nuptum invenitur. 

 Per acidum sulphuricum vel nitricum facile secernitur. Prodit sub forma elastica; ab aqua 

 vero lubentissime absorbetur. Odore, sapore et volatilitate cum acido muriatico proxime con- 

 venit. Differt ab omnibus aliis acidis facultate terram siliceam in media caloris temperatura 

 solvendi. Aër acidus terra sihcea satiatus, admissa aqua, magnam terrae partem deserit. 

 Ideo crusta silicea in superficie aquae vasis recipientis generari videtur, quoties hoc acidum 

 ex retorta vitrea distillatur. 



Acidum boeacicum, alias sal Sedativum Hombergii appellatum, invenitur in borace cum 

 abundante sale alkalino junctum, in lapidibus nonnullis calci unitum, atque nudum in aquis 

 quorundam lacuum Italicorum solutum. Omni connubio liberatum solidam et plerumque cri- 

 stallinam habet formam. Igne liquescit in vitrum pellucidum non volatile. Addita vero aqua, 

 simul cum aquae vaporibus qua partem avolat, quamobrem etiam sublimatione colligi potest. 

 Ab octoginta aquae frigidae partibus solvitur in liquorem débiliter acidum. Qua attractionem 

 ad salia alkalina terrasque, reliquis fere omnibus acidis posterius est. Propter fixam naturam 

 tarnen pleraque acida volatilia extricare valet, si accédât sufficiens ignis gradus. Parum ejus 

 solvit Spiritus vini, qui deinde accensus viridi flamma ardet. 



§. V. 

 De Acidis vegetabilibus. 



Quae potissimum ex corporibus regni vegetabilis oriri videntur acida, nomine acido- 

 rum vegetabilium veniunt. Haec combustibilitate ab acidis mineralibus discernuntur. Plurima 

 quoque longe facilius in partes non salinas resolvuntur, Carbonem scilicet, Hydrogenium seu 

 basin aeris inflammabilis, et Oxigenium seu basin aeris vitalis, quae omnia acida vegetabilia 

 constituere, et in diversis herum speciebus proportione tantum variare videntur. 



Quae sub ipsa vegetatione formata sunt, Acida vegetabilia naturalia vocamus; ta- 

 lia sunt: 



Tom. XXXIX. 



