De natura carbonis vegetahilis. 133 



excluaa fuerit, pi'o vero carbonio habenda sit, neque ipsius cogiiitioni officere exiguara cinerum 

 quantitatem, qua immixta fere seinper est, quoniam haec nihil inutare videtur iriflammabili- 

 tatem carbonum vegetabilium. Attamen cum oinnia fere expérimenta, quibus carbonii natu- 

 ram detegere voluerunt Chemici, hucusque cum carbonibus vulgaribus instituta sunt; fatea- 

 mur oportet, nondum omnes carbonii puri caractères esse explorâtes. 



Inflammabilitate quidem carbonium omnia alla corpora antecellere videtur, quatenus 

 oxygenium ex omnium consortio accipere valeat, inprimis ubi sufficiens adsit ignis gradus. 

 Nihilominus idem, quia in vapores converti nequit, ab igné tibi applicato non facile consu- 

 mitur, nisi adeo fuerit divisum, ut ad minimas quasque partes liberrime accedere queat aër. 

 Itaque hydrogenio admixto tribuendum est, qnod vulgares carbones facillime ardeant, et im- 

 primis quod, simul phaenomenon flammae coerulescentis conspiciendura praebeant; flamma enim, 

 cum semper ex vaporibus corporum in aëre ardentibus consistât, prodire non potest, ubi com- 

 busMbile corpus plane non est volatile. 



Hinc facile explicatur phaenomenon metallurgis saepius visum, quod carbones in mag- 

 nis furnis, sub mole lapidum cinerumque incumbentium ita exstincti, ut sub refrigeratione 

 neque aquae vapores neque aërem tangere potuerint, difficillime iterum accendi queant; in 

 his enim nihil hydrogenii adest,. e contrario pori carbonum oppleti sunt acido carbonico, et 

 forsan azoto, quae ignem extinguere potius quam alere valent. 



Multiplici praeterea evincitur experientia, facultatem carbonum ignem accipiendi et 

 deflagrandi per hydrogenium multum augeri. Immo adeo interdum inflammabiles ex hoc 

 consortio evadere carbones, ut sponte sua, etiam in frigide aëre accendantur et penitus com- 

 burantur, doeere videntur expérimenta varia cum pyrophoris facta, lis inprimis, qui ex pul- 

 vere carbonum oleis imbuto confecti sunt. 



Libenter adeo secum invicem consociari videntur carbonium et hydrogenium, ut in 

 quacunque fere proportione jungi possint. A natura quidem infinita fere varietas progigni 

 observatur corporum ex duobus hisce principiis compositorum; quotquot enim ex regno vege- 

 tabili habentur substantiae inflammabiles, olea fixa, volatilia, gummata, resinae, ardentes Spi- 

 ritus ceteraeque ex illis potissimum constituuntur, quibus interdum azotum, interdum oxy- 

 genium parva proportione adjunctum reperitur. In corporibus regni animalis non minus fré- 

 quenter conjunctae sunt eaedem substantiae, ita tarnen ut uberior azoti quantitas ubique fere 

 adsit; a qua etiam derivandam esse putamus differentiam inter carbones animales et vege- 

 tabiles, quod illi longe difficilius quam hi ab igné consumantur; ponentes nempe gas hydro- 

 genium non facile a carbonio suscipi, cum hoc antea habeat azotum secum junctum. Carbo- 

 nium etiam a gas hydrogenio solvi posse, et in aëris inflammabills speciem converti, jam in 

 §:pho praecedenti monuimus. Taies aëris species naturales ex paludibus haud raro surgere 

 observantur, adeo carbonio onustae, ut pondère specifico gas hydrogenium purum octies 

 superent. 



Utrum cum sulphure vel phosphore quoque conjungi possit hydrogeninm, nondum 

 certius constat; cum metallis idem facile adsociari, docet exemplum ferri, quod mimquam fere 

 non aliquid carbonii continet, cum majore ejusdem quantitate constituit chalybem vel ferrum 



Tom. XXXIX. 



