180 Wiösenschaftl. Abhandluiigen Jon. Gadolins. 



thodo nomenclatnrae inter se convenerint Chetnici. Cum itaque haud parum conférât ad 

 scientiae emolumentum, ut constans eademque apud oranes sit vocabulorum, quibus utuntur, 

 significatio, spécimen edituri Academicum praecipuas recentius traditas nomenclaturae salium 

 méthodes perscrntari conabimur, et de convenientissimo, quo haec niti debeat, fundamento 

 disquirere. 



§. II. 



Cum neque ad antiquorum de salibus notionem, neque ad scientiam recentiore aevo 

 cultam accommodata esse videretur vetustior definitio salium, secundum quam ad horum 

 classem omnia ferebantur corpora sapore praedita et in aqua solubilia, hodierni Chemici per 

 vocem salis nonnisi ea intelligenda esse voluerunt corpora, quae antehac sales compositi voca- 

 bantur, quod formari viderentur ex duabus substantiis diversis, altera acida, altera alcalina, 

 vel alcali plus minus simulante. Illa, e societate salis sejuncta, sapore acido, acetum réfé- 

 rante, cognoscebatur. Propter efficaciam ad plurima corpora rodenda ac solvenda, qua plures 

 ejus species gaudebant, et propter formam plerumque liquidam, volatilitatem saepius obser- 

 vatam, atque pungentem, quem non raro spargebant odorem, spirituum acidorum nomine vulgo 

 passim venerunt, antequam invalesceret mos eadem salium nomine compellandi. 



In alcaline principio, quod sua natura solidnm esse videbatur existimaverunt caxissam 

 concretae salium formae seu soliditatis sitam esse, qnapropter corpora huc pertinentia etiam- 

 num hases salinae nuncupantur. Inter has diversitas longe major quam inter acida sese ob- 

 tulit. Aliae enim acri sapore praeditae facillime ab aqua suscipi videbantur, propterea ad 

 sales ipsae quoque referebantur. Sales vero compositi, qui harum ope formati erant, dice- 

 bantur proprii, saisi vel neutri, quod per mutuam actionem se invicem ita domuerit utraque 

 pars, ut neutrius virtutes in composite prostarent. Aliae magis a natura salium alienae esse 

 comperiebantur, ex qua caussa sales, earum ope formati, analogici s. medii vocabantur. Hi 

 insuper dividebantur in terrestres, quorum bases terrae essent, atque metallicos, qui originem 

 ducerent a metallica parte acido nupta. 



Haec salium partitio, quae primum naturae omnino consona esse videbatur, non diu 

 mansit difficultatum expers. Prodiit namque in conspectura indagatorum, quod plui-es bases 

 ab una parte inter se diversae, alio respectu tantam habeant similitudinem, ut inter ordines 

 earum vix ac ne vix quidem fidi assignari possint limites. Sic major propinquitas inter ter- 

 ras nonnuilas et alcalia, quam inter diversas terrae species obtinere cernebatur. Propterea 

 neque certi characteres générales salium, ex differentibus basium ordinibus natorum potue- 

 runt exhiberi. 



De diversitate acidorum magis obscura fuit priscorum Chemicorum cognitio. Succe- 

 dentes vero, cum accuratius rem explorarent, invenerunt eadem nequaquam adeo esse uni- 

 formia, quin ipsa quoque in diverses ordines apte distribuerentur. Inprimis animis obversa- 

 bantur discrimina acidorum, quae a diversis naturae regnis ortum suum ducunt. Observarunt 

 praeterea, criteria singulorum acidorum facili negotio in salibus esse reperienda, atque inter- 

 dum per ignis vel aliorum corporum vim mutari naturam acidi in sale latentis, simulque no- 

 vas proprietates acquirere salem, cum e contrario invariata semper esse videretur basis. 



Tom. XXXIX. 



