182 Wissenschaftl. Abhandlungen Joh. Gadolins. 



fuit régula. Quia enim nondum mos erat ad sales referre omnia corpora ex acidis et basibus 

 composita, terris annuraeranda esse praecepit corpora ex terris et acidis mixta, quae in aqua 

 non essent solubilia, eademque a parte terrestri, utpote potentiore, denominanda: ut haryten 

 vitriolatiim, calcareum, fluoratum, pro spatho ponderoso et fluoré minerali, quae alioquin, si ad 

 universos sales extensa fnisset nova nomenclaturae methodus, vitrioUcum barytatum et fhw- 

 ratuw. calcareatum dicenda fuissent. Neque suam methodum ad sales triplices magisve com- 

 positos applicuit satins ducens ipsis nomina quaedam trivialia minus regularia concedere. 

 Praeterea singularem praescripsit legem, secundum quam sales duplices imperfecti, s. ubi 

 alterutrum principium dominatur, appellarentur, ut incompleta inniieretur saturatio. Sic a 

 saturato sale tartareo potassinato distinxit tartareum potassini (vulgo tartarum dictum) quod 

 acido abundat, et a saturato boracino natrato, natrum boracini (v. ioracem), quod alcalina 

 parte excedit, 



§. IV. 



Cum deinde, per phaenomena ab illustri Lavoisier aliisque ejus aevi Chemicis recens 

 détecta et explicata, non uno respectu mutata esset chemiae faciès, neque suffecerunt ipsis 

 methodi sales denominandi a Bergmanno propositae. Novam itaque Lavoisier cum Sociatis 

 in lucem edere voluit, quae pro omnibus salium speciebus uniformis esset, quaeque scientiae 

 progressui non minus quam logicis regulis apprime responderet. Statuta lege, secundam quam 

 singula acida nominarentur, ex vocabulis acidorum sumenda esse praeceperunt nomina gene- 

 rica salium, qui praecipuas suas affectiones illis debere existimabantur. Sed ne confunderetur 

 genus salis cum parte sui acida, in quam illius criteria plane non quadrant, necessarium ipsis 

 fuit, nova et constanti flexione cognominis acidi formare nomen salis genericum. Atque quia 

 acida ex uno radicali nata interdum sub duplici forma comparent, diversitas salium ex duo- 

 bus ita cognatis acidis productorum voce diversimode clausa significari debebat, quemadmo- 

 dum ipsa quoque acidorum cognomina diverse terminabantur. Igitur cognomine acidi clausula 

 as terminato indicabatur genus salis, cujus acidum perfectum sive oxygenio saturatuin esset, 

 eodem vero litteris is clause, sal cujus acidum imperfectum esset sive minore oxygenii quan- 

 titate dotatuin. Sic sul])hates, nitrates, muriates, phosphates, carbonates etc. dicebantur sales, 

 quorum acida, propter perfectiorem conditionem, cognominibus sulphurici, nitrici, muriatici, 

 phosphorici, carbonici appellata erant. Sulphites vero, nitrites, phosphites etc. quorum acida, 

 penuria oxygenii laborantia, nominibus sulphurosi, nitrosi, phosphorosi distinguebantur. Spe- 

 cies salium ubique per additum genitivum basis, sive baec alcalinae, sive terrestris, sive me- 

 tallicae esset naturae, discernebantur. Basibus alcalinis nova dederunt nomina feminina, 

 potassae, sodae et ammoniacae, propter similitudinem cum affinibus sibi terris, in quarum vo- 

 cabulis vix ullam fecerunt mutationem. Pro metallicis vero basibus ipsa metallorum nomina 

 adhibita sunt, cum nullum inde oriretur ambiguitatis periculum. Sic sulphas potassae, nitras 

 calcis, murias ferri appellati sunt sales ex acido sulphurico, nitrico, muriatico, et potassa s. 

 alcali vegetabili, calce et oxido ferri constituti. Quodsi duo acida vel duae bases in eodem 

 sale laterent, componendum a duobus verbis esse voluerunt nomen salis genericum vel spe- 

 cificum. Sic phosphas sodae et ammoniacae significavit salem, microcosmicum vuls-o nomina- 



Tom. XXXIX. 



