De nomendatura saliwn. 18S 



tum, et boraco-tartris sodae boracem acido tartari saturatum. Neque in aliis varietatibus sa- 

 lium notandis opus esse arbitrabantur, ut ad nomina trivialia adoptanda confugeretur, cum m-u- 

 tata salis natura, addito convenienti verbulo, facile indicaretur. Sic sales, qui acido abundant, 

 acidi erant dicendi, ut oxalas potassae acidus (v. sal acetosellae) ; qui basin habent superfluam, 

 supersati;rati, ut boras sodae supersaturatus (v. borax), et quorum aciduni oxygenio onustum 

 est, oxygenati, ut murias oxygenatus sodae e. s. p. Et generatim quidem egregio successu id 

 annisi sunt, ut vocabulis secundum paucas, facile mente comprehendendas et constanter ob- 

 servandas, régulas flexis, atque secum invicem, pro re nata, conjunctis, exacta ubique et 

 perspicua esset corporum repraesentatio. 



§. V. 



Haud paucis Chemicorum consummatum jam per Gallicorum industriam visum fuit 

 nomenclaturae opus. Aliis, post varias motas atque remotas dubitationes, re omni ex parte 

 pensitata, magis magisque accepta evasit nova methodus, quae tandem omne fere tulisse 

 punctum videbatur. Mox vero, ut fit, occupabantur iterum scientiae Cultorum animi, ut, pro 

 ingenio quisque suc, ultiraam limam operi adderent. Fueruntque inprimis Celebres extra 

 Galliam Chemici de eo solliciti, ut ad vernaculas suas linguas melius accommodarentur scien- 

 tiae vocabula. Praeeuntibus Germanis, qui in suam linguam non commoda transferenda esse 

 judicaverunt substantiva nomina generibus salium a Gallicis data a), plerique eorum propius 

 ad pristinam denominandi methodum reverti amaverunt. Plurimis quidem adhuc arrisit dis- 

 positio generum salinorum secundum acida sua, satins tamen fere omnes duxerunt basiam 

 vocabula Substantive, acidorum vero adjective adhibere. Et quamvis inter se variaverint de 

 flexionibus atqrie clausulis verborum, in eo tamen longe plurimos consensisse invenimus, ut, 

 ad modum a Beegmanno olim stabilitum, non mutatis basium vocabulis, salium nomina ex- 

 primèrent b), iisque pro quovis sale adjungerent epitheton ex cognomine acidi mutuatum. 



a) Omni sine dubio scientiis suis magis prodessent cultores, si terminis technicis, communi lingua 

 latina scriptis, uterentur, quam ubi omnes in suas vernaculas vertere conentur. Sed cum aliud jubeat mos, 

 hane rem missam facimus. Ooncedimus substantiva salium nomina in as et is non commode simpliciore 

 verbe germanico exprimi. Potuissent tamen per compositionem vocabuli, Germanis ceteroquin usitatissimam, 

 facile eadem ad suum idioma applicare. Quemadmodum enim vocibus Kalk-erde, Kiesel-erde etc. significant 

 terras simplices calcem et silicam, vocibus Schwefelstoff, Kohlenstoff, simplicia corpora inflammabilia sulphur 

 et carbonium, et sic porro, sic etiam vocabulis Schwefelsalz, Phosphorsalz, Kohlensalz egregie tradi potuisset 

 sensus verborum sulphatis, phosphatis, carbonatis. 



b) Origo hujus denominandi methodi deberi videtur antiquitati, ubi non raro in usu fuit similitudinem 

 corporum ex principio quodam illis communi, inviso plerumque et imaginatione ficto, derivare. Hoc princi- 

 pium nomine alicujus corporis cogniti, in quo potissimum latere putabatiir, appellaverunt: alia quoque co- 

 gnata similiter denotaverunt. Sic sulphur dixerunt ipsum inflammabile principium. Et sulphura deinde ap- 

 pellata sunt omnia corpora inflammabilia. Vicissim nomen simplicioris ac cogniti corporis, ad multa alia 

 Corpora, in quibus illud latere cernebatur, transtulemnt. Sic metallorum nomine antiquitus venerunt non 

 solum pura metalla, sed minerae quoque metallicae, omniaque corpora quorum praecipua pars metallum fuit. 

 Terrae dudum apud mineralogos appellata sunt corpora, quae terreas partes continent; et sie porro. 



Tom. XXXIX. 



