De nomenclatura salium. 185 



Sed in confesso quoque est, non prorsus inefficaces esse bases salium, multasque 

 horum affectiones a basis potius quam ab acidi natura dependere: ut formam crystallinara, 

 saporem dulcem, amarura, austerum, ceterosque effectus salibus ex eadem basi progenitis 

 communes. Immo sales, qui metallicas habent bases, adeo colore, sapore et toto habitu ba- 

 ses suas referre videntur, ut contra naturae indicia aperte agat, qui illos potius secundum 

 sua acida ordinaret. Itaque cum neque alibi deficiant characteres generici a natura basium 

 derivandi, commodo scientiae optime consulunt, qui non duplici, sed una ubique methodo si' 

 militudines salium vestigare ac describere conantur. Propterea non dubitamus, quin ad mo- 

 dum Oryctologis dudum adoptatum pro congeneribus habendos et communi nomine generico 

 appellandos esse censeamus sales, qui similitudinem a basibus habent. 



Quod ad alteram discrepantiam hodiernorum Chemicorum in salibus nominandis atti- 

 net, fateamur oportet, quod nostro saltem judicio omni ex parte praeferenda et sectanda sit 

 methodus illorum, qui nova formaverint vocabula salium, a nominibus et acidorum et basium 

 diversa. Certe enim aberrarunt a justa régula in corporibus philosophice denominandis obser- 

 vanda, atque a communi loquendi usu, qui pro vocabulo salis posuerunt nomen unius ejus- 

 dem, quantumvis praecipuae, partis. In confesse cuique erit, quod genericum nomen, sine 

 epitheto enunciatum, secura ferre debeat ideam totius generis, quod nequaquam obtinet in iis, 

 quas jam impugnaraus, nomen claturis; ubi ex gr. sal ex acido sulphurico et potassa s. kali 

 compositum appellatus est hali sulphuratiim vel potassa sulphatea: ablato namque epitheto 

 speciei, remanet vocabulum Jcali vel potassa, quod nullam generis salini notionem compre- 

 hendit a). 



Sed quam vis pro re parvi momenti habeant ultimum nomenclaturae rigorem et ver- 

 borum fabricationis curam viri, qui aetatera viresque consumunt in novis indagandis verita- 

 tibus et vero scientiae incremento promovendo, speramus tarnen neque eos dedignaturos 

 esse animadversiones nostras, eo tantum consilio ingénue oblatas, ut perspicuitas scientiae 

 concihetur, et omnis, quantum ejus fieri possit, evitetur in describendis phaenomenis am- 

 biguitas. 



a) Haec meditantibus succurrit nobis quaestio, a nonnullis hodiernorum quoque Philosophorum mota 

 utrum corpora inter se intime conjuncta, sive, ut Stahliano utamur loquendi modo, mixta vere dicantur esse 

 partes ipsius mixti' Non equidem disquirere lubet de mutata, per ipsum mutuum corporum nexum, natura 

 ac forma eorundem; sed earum tantum meminisse mutationum, quae simul, aliunde quasi, in corpora incidant 

 efficiantque, ut in mixto prorsus aliae lateant substantiae, qnam quae miscebantur. Non sine probabilitate 

 ursisse videtur Celeberrimus Pestinensis Doctor Wiktbrl, corpora illa, quae vulgo pro partibus salium ha- 

 bentur, acidum nempe et basin salinam, nunquam tota quanta in salibus latere, cum ab utroque sub ipsa 

 conjunctione aliqua avolaverit constitutiva pars. Conclusit nempe ex plurimis phaenomenis inter se compa- 

 ratis, eam esse conditionem omnium acidorum ac basium, ut praeter ponderabiles materias in sinu foveant 

 substantias subtilissimas non ponderabiles, principium aciditatis et principium hasicitatis, quarum utrinque ali- 

 qua fit jactura, ubi sales constituuntur, quasque necessario recuperabunt salis partes, antequam vincuUs libe- 

 ratae in pristinam restitui possint formam. Caloricum, sub formatione salium, nunquam non comparens, ex 

 simul facta conjunctione principiorum subtilissimorum produci contendit. Materia profecto digna, quae ul- 

 terius rimetur. 



Tom. XXXIS. 24 



