a 
10 
15 
20 
30 
40 
64 Freie Versionen 
ait: Cur tantum laborasti capere me et quantam utilitatem credis habere? Ad haec homo: Solos 
cantus tuos audire cupio. Cui avis: Hoc est pro nihilo, quia retenta nec prece nec pretio cantabo. 
At ille: Nisi cito cantaveris, interfecta ad comedendum eris. Cui avis: Quid tibi, o homo, mortis meae 
profieuum erit, si non de me satiaberis, quia vix in me bucellam habebis? Sed si me abire dimiseris, 
ex hoe magnam utilitatem per totam vitam consequeris, quia te docebo tria documenta utilissima. 
At ille iuramento firmato promisit quod abire permitteret, si illa doceret. Tune avis primum dixit: 
Ne eredas omnibus dietis et maxime quae sunt impossibilia; secundum documentum: Ne doleas de 
amissis rebus, cum dolore nichil tuorum sit recuperabile ; tertium: Nunquam coneris comprehendere, quod 
comprehendere non potes. Haec tria mandata custodi et bene tibi erit. Et tunc ille aviculam liberam 
evolare permisit. Tunc philomena volens probare si ille documenta retinuisset, coepit volitare in aere 
et ascendit arborem et dulei cantu coepit dicere: O infelix homo, quam malum consilium habuisti, cum 
me abire permisisti, quia magnum thesaurum perdidisti! Nam in visceribus meis est lapis pretiosus ma- 
ximae virtutis, qui maior est ovo struttionis. Haec audiens ille coepit flere et dolere et palmis pectus 
percutere, et paenitens quia tanta dimisit ire, denuo temptans illam apprehendere dixit: Veni in do- 
mum meam et omnem humanitatem tibi exhibeo, et quandocumque volueris te libere volare, permit- 
tam. Cui avicula: Nune cognovi certissime quod fatuus es et quod documenta sapientiae non retines. 
Nonne dixi tibi quod non crederes omnibus dictis, et maxime quae esse non possunt? Quomodo ergo 
eredis quod in visceribus meis sit lapis pretiosus maior ovo struttionis, cum ego tota terdecies 
sumpta non sim tanta quantum est ovum struttionis? Et nonne dixi tibi quod tu non doleres de re 
perdita quam tu dolore recuperare non potes? Et quod tu non temptares accipere rem quam compre- 
hendere non posses? Et tu tam cito omnium praedictorum oblitus doles de lapide pretioso perdito, 
quem nunquam vidisti nec habuisti? Et temptas me blandis verbis tuis capere quae nullatenus me 
in manibus tuis ponerem? Sie stulti sunt qui credunt sortilegiis et brevibus et qui confidunt in ydolis 
quae operantur manibus suis. 
1 P 
Wien, Hofbibliothek 3530 (W?). [U. T. Ex. XIII] ; 
De muliere decepta. Dictum est namque quod quidam progenie nobilis haberet uxorem 
castam nimium et formosam. Contigit forsan quod orationis causa Romam vellet adire. Alium custo- 
dem uxori nisi semetipsam noluit deputare, illius castis orationibus satis confisus et probitatis honore. 
Uxor vero’caste vivendo et moribus prudenter agens remansit. Accidit tandem quod necessitate com- 
pulsa. domo egrederetur veniae causa. Quam peracto negotio remeantem ad propria iuvenis quidam 
aspiciens ardenter exarsit in eam: sibi plures nunctios destinavit, ab illa sperans (Hs destinando ab 
illa celans) amoris aliquid obtinere. Domina vero casta nolens corpus suum foedare contagio, nunctios 
repellebat amoris. Iuvenis autem, cuius animus ardore consumitur, dum se sie sentiret esse con- 
temptum, dolens et tristis efficitur adeo, quod gravis infirmatatis honere gravaretur. Saepius tamen 
illue. ibat, ut si forsan transiret, eam aspiceret. Ac spe concepta fraudatus suspiria dupplicabat: cor 
suum ob ictus (Hs obiectus) amoris disiungi videtur a corpore, nec potest lacrimas in hoc fremitu 
continere. Et dum dolor dolore accentivo grandesceret, obviat anus ei religionis habitu decorata, quae- 
rens et instans quaenam causa doloris et planctus inesset. Juvenis amore occupatus ponensque totam 
intentionem in eo, ceu amens anum non audiebat instantem. Et illa instantius: Amice, mihi secure 
tui causam pande doloris! "Tibi quidem esse posset graviter ad salutem.  luvenis autem oculos eri- 
gens lacrimosos doloris causam revelare timebat. Ad quem anus: Quanto quis infirmitatem sui medico 
revelare distulerit, tanto morbus gravior invalescit. Quo audito iuvenis secretum enudans, quae sibi 
acciderant, per ordinem anui propalavit. Anus ait: Super hiis quae dicis, Dei auxilio tuos mitigabo 
dolores et salutis medicina frueris. Doce me domum, domine! Tuvenis docuit. Anus eo relicto re- 
meavit ad propria. Et caniculam quandam parvam valde pulcerrimam et albam totam quam. habebat, 
Tom. XXX VIII. 
