11 



vallen der afgestorven bacteriën in het bloed komen; zij heeft 

 ontdekt, dat het lichaam zich daartegen verweert door de vor- 

 ming van afweerstoffen (waarschijnlijk spelen de witte bloed- 

 lichaampjes ook bij de vorming van deze stoffen een groote 

 rol). Reeds in 1905 formuleerde de groote Engelsche phyto- 

 patholoog H. Marshall Ward i) ditzelfde denkbeeld, naar 

 aanleiding van zijn onderzoekingen over brandzwammen aldus : 

 „Infectie en immuniteit hangen af van het vermogen van het 

 protoplasma van den parasiet om den weerstand te overwinnen, 

 dien de levende cellen van de voedsterplant bieden. Vermoedelijk 

 werkt de parasiet hierbij met giftstoffen (enzymen, toxinen) 

 en de voedsterplant scheidt eveneens stoffen af, waarmede ze 

 tracht de door de schimmel afgescheiden stoffen onschadelijk 

 te maken." Wanneer wij dit als het kernpunt van het vatbaar- 

 heidprobleem meenen te moeten beschouwen, moeten we niet 

 uit het oog verliezen, dat het zich, door al de boven in 't kort 

 aangeduide factoren, ook bij de planten op de meest verschillende 

 wijze kan compliceeren; dat de plant veelal een groot aantal 

 beschuttings- en afweermiddelen te harer beschikking heeft, 

 in 't eene geval meer, in 't andere minder doeltreffend, alvorens 

 het op dezen strijd „van protoplast tegen protoplast" aankomt 

 en voorts, dat allerlei uitwendige factoren een grooten invloed 

 op dezen strijd kunnen hebben. 



Met deze uiterst vluchtige schets van het vatbaarheids vraag- 

 stuk moet ik hier volstaan. Ik wil ter opheldering eenige voor- 

 beelden laten volgen, die voor het onderwerp, waarmede wij 

 ons thans bezig houden, nuttig kunnen zijn. 



Men heeft in de practijk van de aardappelteelt vaak 

 groote waarde gehecht aan de eigenschappen van de opperhuid 

 der knollen t.o. van de meer of mindere vatbaarheid voor,, aard- 

 appelziekte" {Phytophthora infestans). 2) Op grond van een zeer 

 uitgebreid en nauwkeurig onderzoek is men aan het Vermont 

 Agric. Exp. Station 3) tot de conclusie gekomen, dat dit niet 

 juist is en dat de vatbaarheid afhangt van inwendige eigenschap- 

 pen, van welker aard vooralsnog weinig te zeggen is. Op twee 

 wijzen bleek hun dit: Ie. door infectie der bladeren met sporen; 



1) H. Marshall Ward, Recent Researches on the Parasitism of 

 Fungi; Annals of Botany, Vol XIX; 1905. 



2) Zie b.v. Sorauer. Ueber die Pradisposition der Pflanzen für 

 parasitare Krankheiten. Arbeiten der Deutschen Landwirtschafts- 

 Gesellschaft, no. 82, 1902. 



3) JoNEs, GiDDiNGS and Lutman, Investigations of the potato 

 fungus Phytophthora infestans. Vermont Agric. Exp. Station Bul- 

 letin 168, ^1912. 



