16 



van het nestje. Veel vindt men de sierlijke nestjes bevestigd 

 aan de gras- of graanstengels, op vlasland aan de vlasstengels. 

 In den oogsttijd huist de dwergmuis veelal in de hokken, waarin 

 het geoogste graan op 't land staat, en bevestigt zij het nest 

 aan de toppen der schoven. In struiken of laag hout vindt men 

 het diertje eveneens; daar hangen de nesten aan de takjes. 

 Veel ook nestelt het in 't riet in de slooten, die graanakkers 

 omgeven. Soms ook in de toppen van de zeeasterplanten op 

 de kwelders en aan 't strand. 



In 't najaar worden de dwergmuisjes dikwijls met het geoogste 

 hooi en graan naar de schuren gebracht; en zoo kan men ze dan 

 in den winter dikwijls in vrij grooten getale aantreffen in de 

 schuren en hooibergen, ook wel eens in de boerenwoningen. 

 Daar voeden zij zich met graan, erwten, boonen en verschillende 

 andere zaden, maar eveneens met spijzen van dierlijken oor- 

 sprong, zooals de huismuis dat ook doet, bijv. met kaas, 

 stukjes vleesch en spek. Op den akker eten de dwergmuizen 

 vooral de korrels van verschillende graansoorten, die zij in half 

 rijpen of rijpen staat uit de aren halen; ook met de rijpe korrels 

 in het geoogste, in hokken staande graan. Verder voeden zij 

 zich met erwten en boonen en met zaden van de meest ver- 

 schillende kultuurgewassen en wilde planten. 



In de meeste streken zijn zij, niettegenstaande hare vrij sterke 

 voortplanting, niet zoo algemeen, dat zij groot nadeel zouden 

 teweeg brengen. In het jaar 1919 echter vermeerderden zij zich 

 in Westfalen en aangrenzende Duitsche landen zoo sterk, dat 

 zij werkelijk belangrijk nadeel veroorzaakten, vooral op graan- 

 akkers. Zie hierover: A. Spiekermann, „Ein Zwergmausjahr in 

 Westfalen" (in „Landwirtschaftliche Zeitung für Westfalen und 

 Lippe", 1919, blz. 288) en Von Seelhorst, „Starke Getreide- 

 schaden durch die Zwergmaus" (in „Deutsche Landwirtschaft- 

 Presse", 1919, blz. 508). Op het veld zag men de muisjes de 

 halmen vlak onder de aar doorbijten en vervolgens de korrels 

 uit de aren halen. Natuurlijk is het in zulke gevallen raadzaam, 

 de nesten zooveel mogelijk te vernielen, door het gras en het riet, 

 waarin zij nestelen, af te maaien en de nesten aan den rand der 

 bosschen uit het lage hout weg te zoeken. In schuren, hooi- 

 bergen en woonhuizen kan men ze evenals de huismuis vangen 

 in vallen of met verschillende stoffen vergiftigen. 



J. RiTZEMA Bos. 



