45 



opperhuid alléén in geen enkel geval resistentie " verleende 

 en ook de dubbele laag bij Crat. Dardari nog geen beschutting 

 opleverde, is het wel duidelijk, dat de zaak zoo eenvoudig niet 

 is. Dit neemt niet weg, dat men in bepaalde gevallen wel in deze 

 richting zal kunnen zoeken. Wanneer men b.v. door een sterk 

 behaarde plant van een gladde opperhuid te voorzien de 

 infectiekans sterk kon verminderen, zou hier reeds veel 

 gewonnen zijn. In het bijzonder lijkt mij een experimenteel onder- 

 zoek naar de mogelijkheid om door chimaere vorming een luis- 

 vrije druif te kweeken niet hopeloos 



Ik wil ten slotte nog opmerken, dat er in de laatste jaren 

 feiten bekend geworden zijn, die er op wijzen, dat er onder onze 

 cultuurplanten wel eens meer chimaeren konden verscholen 

 zitten, dan men vermoedt. Bateson ^) heeft gewezen op het in 

 de tuinbouwliteratuur hier en daar vermelde feit, dat sommige 

 planten bij 't voortkweeken uit wortelstekken geregeld afwijken- 

 de vormen geven. Zoo geeft een rosé Bouvardia-YSinèteii 

 (Bridesmaid) uit wortelstekken steeds een rooden vorm, identiek 

 met den onder den naam van Hogarth bekenden vorm. Bateson 

 verklaart dit, door aan te nemen, dat Bridesmaid een chimaere 

 is, met een Hogarth-kern. Daar de wortels endogeen ontstaan, 

 wordt bij wortelstekken „Hogarth" steeds „onthuld" en komt er 

 zuiver uit. De oorsprong dezer chimaeren is volgens Bateson 

 naar alle waarschijnlijkheid te zoeken in een somatische factoren- 

 splitsing van een heterozygote plant. Terwijl nu in dit geval, 

 door de kleur der bloemen de splitsing der componenten zich 

 verraadt, is het m. i. zeer waarschijnlijk, dat in andere gevallen 

 zulke splitsingen optreden zonder zichtbare verschijn- 

 selen, n.1. waar zij betrekking hebben op physiologische 

 eigenschappen. Op deze wijze zouden zich onverklaarbare ver- 

 anderingen in resistentie (resp. vatbaarheid) kunnen voordoen. 

 Het is een feit, dat misschien bij de bestudeering van de 

 ziekten onzer cultuurgewassen in sommige gevallen in 't oog 

 dient gehouden te worden. 



Ook bij infectieproeven, waar men gaarne met vegetatief ver- 

 menigvuldigde planten werkt, in de overtuiging dan met vol- 

 komen zuiver vergelijkbaar materiaal te werken, zal men er 

 somtijds rekening mee moeten houden. 



{Wordt vervolgd) H. A. A. van der Lek. 



1) W. Bateson, Root-cuttings, chimaeras and „Sports", I; 

 Journal of Genetics, Vol. VI. 1916. 



idem II; Journal of Genetics, Vol. XI. 1921. 



