50 



tingen, het strooiselharken, het sprokkelen) ; terwijl uitvoerig 

 de boschbrand wordt besproken, alsook de middelen ter voor- 

 koming en ter bestrijding van bosch- en heidbrand. 



Ten slotte worden in Hoofdstuk VIII „Ziekten met onbe- 

 kende oorzaak" besproken. Hier worden behandeld monstruosi- 

 teiten, die zijn gebleken, erfelijk te wezen (zooals fasciatie), en 

 welker oorzaak dus stellig is gelegen in het organisme zelf, 

 maar ook ziekten, die ongetwijfeld later zullen blijken, door 

 uitwendige invloeden te worden veroorzaakt, zooals heksen- 

 bezems bij den groven den, kanker bij Canada-populieren, bij 

 eiken en bij esschen, de in den laatsten tijd opgetreden sterfte 

 in de Douglasdennen en de iepenziekte, die insgelijks in den 

 laatsten tijd herhaaldelijk van zich deed spreken (zie o.a. het 

 artikel van Mej. Dina Spierenburg in dit Tijdschrift, jaargang 

 1921, blz. 53—60). 



Een uitvoerige alphabetische index besluit het werk. — 

 Het boek geeft een volledig overzicht van alles wat op het 

 gebied van de Boschbescherming voor den Boschbouwer en den 

 Grondbezitter van belang is. Hier en daar schijnt het met eenige 

 haast te zijn geschreven en gecorrigeerd, wat trouwens niet te 

 verwonderen is, waar den geachten schrijver bij zijne vele werk- 

 zaamheden slechts weinig vrije tijd ter beschikking stond. De 

 werkzaamheden van den Plantenziektenkundigen Dienst zijn 

 sedert 1920 uitgebreid, daar o.a. het geven van inlichtingen 

 omtrent ziekten en beschadigingen van planten en het geven 

 van voorlichtingen betreffende de bestrijding van deze thans 

 niet meer aan het Instituut voor phytopathologie, maar aan 

 dezen dienst zijn opgedragen. Hiervan wordt in „Bosch- 

 bescherming" geen melding gemaakt. Ook noteerde ik eenige on- 

 juistheden op wetenschappelijk gebied. Ik hoop zeer dat er 

 binnen niet al te langen tijd een nieuwe druk noodig zal 

 zijn; bij de bewerking daarvan zullen de kleine feilen, die 

 het aankleven, kunnen worden weggenomen. Overigens doet 

 het boek weldadig aan; het blijkt uit iedere bladzijde dat 

 hier iemand aan 't woord is, die blaakt van liefde voor het bosch 

 en voor al wat daarin leeft en die deze liefde ook op zijne lezers 

 weet over te brengen. Het voorziet in eene lang gevoelde be- 

 hoefte ; ik kan de bestudeering ervan zoowel den Boschbouwer 

 en den Grondeigenaar als den Phytopatholoog en den Natuur- 

 liefhebber ten zeerste aanbevelen. 



Wayeningén, Maart 1922. J. Ritzema Bos. 



