69 



dan is men er meestal van af, daar de kniptorren hunne eieren 

 niet gaarne in onbegroeide aarde leggen. 



Behalve, dat zij wortels en stengels aanknagen, (men vindt 

 ze in het merg der tomatenplantjes tot boven den grond), vreten 

 zij zich gaarne geheel in sappige, vleezige plantendeelen, als 

 aardappelknollen, in; hiervan kan men gebruik maken bij de 

 bestrijding; men stopt dan doorgesneden aardappelen een klein 

 eindje in den grond, en haalt die na eenige dagen er uit. Men kan 

 er dan vaak meerdere ritnaalden in vinden. Hoe dichter bij 

 elkaar men de aardappelen in den grond brengt, hoe beter 

 natuurlijk. Het is gemakkelijk, de aardappelen aan een dun 

 stokje, splinters van onbruikbaar geworden tonkinstokken 

 b.v. of aan stukjes dik ijzerdraad te steken, om ze gemakkelijk 

 terug te kunnen vinden. Als men het boveneinde dier stokjes of 

 ijzerdraden in witkalk dompelt, vallen zij nog meer in het oog. 

 Men ziet dan de aardappelen geregeld eenmaal per week na en 

 haalt de ritnaalden er uit of er af. 



In Amerika stopt men bosjes versche klaver, die in Parij sch 

 groen (zie vlugschrift 8) zijn gedompeld, op vele plaatsen op 

 het door ritnaalden geteisterd terrein in den grond even onder 

 de oppervlakte. Van dit middel hebben wij geen ervaring. 



Daar ritnaalden verlekkerd zijn op sla, kan men slaplanten 

 gebruiken als vangplant; waar een plant slaj) gaat hangen, 

 zal men meestal meerdere koperwormen bij de wortels vinden. 



Ook hennepplanten zouden hiervoor goed kunnen dienen. 



Herhaalde grondbewerking, waarbij men zoo mogelijk kip- 

 pen in de kassen en warenhuizen laat loopen, is aan te bevelen; 

 ook in den winter geve men den kippen (eventueel ook eenden) vrij 

 toegang, daar zij dan ook een groote opruiming houden onder de 



2. Pissebedden (kelderzoggen of keldermotten). Op plaat I, 

 fig. 5 ziet men de wijze, waarop deze schaaldieren oudere 

 tomatenstengels kunnen aanknagen; Jonge plantjes worden soms 

 doorgevreten. In fig. 2 zijn twee pissebedden van verschillende 

 soort op iets meer dan natuurlijke grootte afgebeeld. De meest 

 rechtsche kan zich als een balletje ineenrollen, de andere soorten 

 missen dit vermogen. Men vindt de pissebedden, die overigens 

 aan komkommers meer schade doen dan aan tomaten, overdag 

 vooral bij de verwarmingsbuizen en aan de voeten der steun- 

 palen, onder en tusschen de grondkluiten, waar de bodem wat 

 vochtig is; des nachts loopen zij rond en knagen aan allerlei, 

 ook aan de voeten der planten. 



Het beste, wat men er tegen doen kan is des winters met een 

 z.g. steekvlam, zooals de loodgieters gebruiken, de pissebedden 



