73 



ïlinken stok aangeven en de behandeling het volgend jaar vóór 

 het planten herhalen. De stof is volkomen onschadelijk voor de 

 planten en heeft ook nog waarde als meststof, door de stikstof 

 in het ammoniumcarbonaat. 



Als in den winter de kassen leeg zijn, kan men ook den grond 

 drenken met een 2^ % oplossing van formaline, een kleurlooze, 

 sterk riekende, eveneens bij drogisten verkrijgbare vloeistof. 

 Voor het werkelijk goed bevochtigen van den grond is wel 

 een 20 L. water per M.^ noodig; wil men niet zooveel gebruiken, 

 b.v. niet meer dan 10 L., dan verhooge men de sterkte der op- 

 lossing liever, zoodat i i L. formaline op een vierkanten meter 

 komt. Na de begieting bedekt men de behandelde plek met 

 vochtige zakken en laat die één of twee dagen liggen. Desnoods 

 kan reeds 10 dagen later geplant worden. Deze ontsmetting is 

 echter nog al kostbaar, zoodat ook dit middel alleen in het klein, 

 zoolang er dus nog maar enkele zieke plekken zijn, kan worden 

 toegepast. 



Indien er variëteiten van tomaten bestonden die weinig of 

 niet vatbaar waren voor deze ziekte, zou het natuurlijk aanbe- 

 veling verdienen deze te telen, indien zij althans in andere eigen- 

 schappen niet bij de wel vatbare soorten ten achter blijven. 



In Engeland is de soort .,Manx Marvel" gebleken weinig vat- 

 baar te zijn; schrijver dezes is overigens niets van deze, hier in 

 Holland waarschijnlijk niet geteelde, soort bekend. 



4. Rhizoctonia-ziekte. Deze ziekte is het gemakkelijkst van 

 de verwelkingsziekte te onderscheiden, als de aangetaste plan- 

 ten, wat meestal spoedig het geval is, juist bij de oppervlakte 

 van den grond een donkere ingezonken rottige plek (zie 

 plaat I, fig. 3 en 4) gaan vertoonen. De zij wortels van zulke 

 planten zijn voor een deel dood, voor een deel. bruinachtig van 

 kleur; dit is reeds het geval, voor er nog een zieke plek aan den 

 stengelvoet te zien is. De hoofdwortel ziet er dikwijls bruin en 

 rot uit; het zachtere weefsel laat van het z.g. houtlichaam los 

 (zie fig. 3). 



Met een loupe, bij ernstige aantasting zelfs nog juist met een 

 scherp oog, kan men een netwerk van uiterst fijne bruine draden 

 op de wortels zien ; bij de verwelkingsziekte ontbreken 

 deze draden, maar dan zijn daarentegen de vaatbundels (zie de 

 noot op blz. 70) geelachtig bruin verkleurd. Gaat de Rhizoctonia 

 aantasting verder, dan verdwijnt op de aangetaste plek van 

 den stengel het zachte weefsel; alleen de harde vezelige deelen 

 blijven over, zoodat de plant er uit ziet, alsof insecten dat 

 zachte weefsel hebben afgeknaagd en afgescheurd. Bij insecten- 



