74 



vraat komt echter de rotting, als zij optreedt, achterna, bij 

 Rhizoctonia gaat zij daarmede gepaard. Is een plant aangetast 

 door kanker (zie hieronder), dan kan ook aan den stengelvoet 

 een rottige plek optreden (zie pi. I, fig. 6); het weefsel wordt 

 echter meestal niet zoo geheel verteerd, terwijl de wortels, 

 langen tijd blank blijven. Als de planten gaan sterven, be- 

 ginnen natuuilijk ook de wortels te verkleuren. Een kankerplek 

 is vooral in den aanvang, dikwijls nog zoowel aan den onder- 

 als aan den bovenkant door gezond weefsel begrensd; een 

 Rhizoctonia\)\e\'i begint meer van onderen af en is dus alleen aan 

 den bovenkant door gezond weefsel begrensd ; vergelijk fig. 3 met 

 6. Toch kan het ook bij kanker wel voorkomen, dat de geheele 

 stengelvoet ziek is. Bij den kanker zijn dikwijls nog met het 

 bloote oog, tal van kleine zwarte puntjes te zien op de zieke 

 plek, vooral bij de grens, die bij Rhizoctonia ontbreken. Gelukt 

 het niet met behulp van deze kenmerken tot klaarheid te komen, 

 dan is opzending naar den Plantenziektenkundigen Dienst voor 

 mikroskopisch onderzoek noodzakelijk. 



Daar de Rhizoctonia-zwsnn ook in den grond leeft, moeten ter 

 voorkoming van de ziekte dezelfde maatregelen worden genomen 

 als zooeven voor de verwelkingsziekte werden aangegeven. Van 

 den invloed van hoogere of lagere temperatuur op deze ziekte is 

 nog niets bekend. Overigens geldt ter bestrijding van de Rhizoctonia 

 ook vrijwel alles, wat voor de verwelkingsziekte werd gezegd. 



5. Tomatenkanker. (Zie pi. I, fig. 6, 7 en 8). Deze ziekte, 

 tot 1919 in ons land onbekend, heeft in de laatste jaren heel 

 wat schade aangericht. Do zwam, die haar veroorzaakt (Diplo- 

 dina lycopersici ^ Didymella lycopersici) tast zoowel jonge, 

 pas uitgepote, als volwassen planten aan. Bij de eerste veroor- 

 zaakt zij verschijnselen, die aan Rhizoctonia doen denken (zie 

 fig. 6) Men herleze dus wat hierboven bij de behandeling dier 

 ziekte over de kenmerkende verschillen met kanker werd gezegd. 



Bij oudere planten is het meest kenmerkende verschijnsel het 

 verwelken, soms van de geheele plant, dikwijls ook van een 

 grooter of kleiner gedeelte, waarbij dan het onderste deel blijft 

 leven. Dan vindt men op de grens van het verwelkende gedeelte 

 een bruine plek, die den geheelen stengel over een breedte van 

 een paar vingers tot een hand, omgeeft (zie fig. 7 en 8). Op die plek 

 vindt men gewoonlijk weer kleine, eerst lichte, later zwarte 

 puntjes; de stengel wordt daar ter plaatse week en rottig en kan 

 het gewicht der hooger liggende deelen niet meer dragen, zoodat 

 hij op de bruine plek buigt en min of meer versplintert. Dikwijls 

 zijn mci^r zulke? ph^kken op een plant aanwezig; in den aanvancr 



