76 



droog mogelijk te houden; droogte toch gaat de kieming der 

 sporen tegen. 



Een afdoend middel tegen deze ziekte is nog niet bekend ; zij 

 heeft omstreeks 1909 veel schade aangericht in Engeland, juist 

 als bij ons in 1919; zij heeft echter in Engeland vanzelf weer 

 hare beteekenis verloren, daar zij er nu nog slechts sporadisch 

 voorkomt. Misschien zal zij bij ons hetzelfde verloop hebben; 

 de schade was in 1920 niet grooter, in 1921 zeker minder dan 

 in 1919. 



Er zijn eenige redenen voor de veronderstelling, dat de ziekte 

 met het zaad overgaat; zekerheid hierover bestaat evenwel niet. 

 Men weet ook niet, in welken vorm de zwam zich aan het zaad 

 zou bevinden, vermoedelijk in dien van sporen. Eerst een zorg- 

 vuldig onderzoek, waartoe schrijver dezes in 1922 — 1923 in de 

 gelegenheid hoopt te zijn, zal dit kunnen idtmaken. 



6. Sclerotiumziekte (zie PI. II, fig. 11). Deze ziekte is de 

 vierde, die verwelking der planten kan doen ontstaan. Ook zij 

 wordt veroorzaakt door een zwam, die van uit den grond de 

 planten aantast. Deze schimmel, Sclerotinia Libertiana genoemd, 

 kan reeds den dood van allerlei soorten kiemplantjes, het z.g. 

 wegsmeulen, „smeul" of „smucht" veroorzaken; ook de vroeger 

 besproken Bhizoctonia is daartoe in staat. In de tomaten- 

 cultuur worden echter meest oudere planten aangetast. Men 

 vindt ook hier weer een w^eeke, rottige plek aan den stengel- 

 voet; verwarring met Rhizoctania of kanker is echter niet wel 

 mogelijk, daar bijna steeds een \veelderig, wit, watteachtig zwam- 

 weefsel aanwezig is, waartusschen men, tegen dat de planten 

 gaan sterven, zwarte korrels ter grootte van een erwt, maar on- 

 regelmatiger van vorm, aantreft. Ook binnen in den rottigen 

 stengel vindt men die korrels. Het zijn kluwens van stijf in en 

 door elkaar gestrengelde zwamdraden; aan deze „sclerotiën" ont- 

 leent de ziekte, die ook allerlei andere planten kan aantasten, 

 haar naam. Bij stamboonen, die er soms veel van te lijden heb- 

 ben, is zij hier en daar bekend onder den naam „schuimziekte". 

 Deze sclerotiën zijn tegen koude en uitdroging bestand; zij zijn 

 dan ook ter overwintering bestemd ; zij kunnen meerdere win- 

 ters onveranderd zonder te sterven overblijven. Zijn de omstan- 

 digheden, vooral van vochtigheid, in het voorjaar gunstig, dan 

 groeien uit de sclerotiën dikke bundels van zwamdraden naar 

 boven, die aan hun top een schotel- of komvormige verbreeding 

 dragen. In d'w kom of dat schoteltje worden dan weer sporen ge- 

 vormd, die op doode, organische resten kiemen ; het zich dan 

 vormend zwamweefsel kan levende planten aantasten. 



