78 



planten sterk aan „knol" (zie nr. 10), aan verwelkingsziekte 

 (zie nr. 3) of Rhizoctonia (zie nr. 4) lijden, moe kunnen noemen. 

 Dit is echter niet gewenscht ; men doet veel beter deze ziekten 

 met hun workelijkcn naam te noemen. Onder moeheid blijft 

 men dan, zooals ook tot nu gebruikelijk is, verstaan het feit, 

 dat niettegenstaande goede grondbe werking, oordeelkundige 

 verzorging en rijkelijke bemesting de tomaten niet meer voort 

 willen, zonder dat er aan wortels, stengels, bladeren of vruchten 

 iets hapert of er ook maar eenige aantasting bij in het spel is. 

 Het eenige is, dat de planten wat klein en tenger blijven, de 

 vruchtzetting geiiug is en de vruchten klein van stuk, zoodat 

 de opbrengst niet meer loonend is. 



In de praktijk is gebleken, dat de toestand verandert, als men 

 den grond een of nog liever twee steek diep verwijdert en door 

 verschen grond vervangt ; op dien nieuwen grond groeien weer 

 behoorlijk ontwikkelde planten. Hoe duur dit ook, vooral in 

 tijden van hooge arbeidsloonen, mag zijn, toch bleek deze maat- 

 regel in de meeste gevallen economisch uitvoerbaar. Maar niet 

 ieder kan altijd over voldoenden nieuwen grond beschikken, 

 en in veel gevallen drukken de kosten toch wei heel zwaar. 

 Er is dan ook reeds lang gezocht naar een andere, even afdoende, 

 maar minder kostbare en gemakkelijk uitvoerbare methode 

 om moeden grond weer geschikt voor rendabele tomatenteelt 

 te maken ; vooral in Engeland is daar veel M^erk van gemaakt. 

 Op groote schaal wordt daar thans gebruik gemaakt van ruiv 

 cresol, waarmede de grond gedrenkt wordt, en van behandeling 

 van den grond met stoom. De laatste methode is het best, maar 

 men heeft dan een locomobiel noodig, om de noodige stoom te 

 verkrijgen, en verder een stel ijzeren en rubber buizen, be- 

 nevens een aantal platte plaatijzcren of zinken, desiioods ook 

 houten bakken, die omgekeerd op den grond worden geplaatst 

 en daar een eindje in gedrukt, waarna men er den stoom onder 

 toelaat. Het is onmogelijk hier meer uitvoerig op deze wijze 

 van werken in te gaan ; zij zal bij ons te lande slechts in enkele 

 groote; bedrijven toegepast kunnen worden. De Plantenziekten- 

 kundige Dienst zal hen, die meenen, dat zij de methode zullen 

 kunnen toepassen, gaarne nauwkeurig en uitvoerig er over in- 

 licliteii. I)(! behandeling met stoom heeft wel het groote voordeel, 

 dat alle schadelijke organismen er, althans voor de eerste jaren, 

 mede bestreden worden (aaltjes, zie nr. 10, ritnaalden, zie nr. 1 ., 

 pissebedden, zie nr. 2, en de verschillende onder nr. 3, 4, C 

 en misschien ook 5, genoemde zwammen), terwijl de moe- 

 heid verdwijnt. De minder afdoende toepassing van cresol, 

 waarbij volg(;ns do Engelsche onderzoekingen de verschillende 



