91 



te verliezen. Eventueel te gebruiken tonkinstokken doe men 

 dezelfde behandeling ondergaan. 



Al deze bewerkingen met carbolineum moeten vroeg in den 

 winter plaats hebben, opdat de dampen volkomen verdwenen 

 zijn, alsde tomaten in de kassen en aan de touwen of stokken 

 komen. 



Voor het zaaien gebruike men bij voorkeur zuiver zand, 

 b.v. rivierzand; heeft men dit niet en is er reden om te vreezen, 

 dat de grond schimmels bevat, die de kiemplantjes zouden kunnen 

 aantasten, dan kan men den grond óf koken in een gewone kook- 

 pot, óf ontsmetten, zooals dat op blz. 70 bij de bespreking van de 

 verwelkingsziekte werd aangegeven, met ammoniumcarbonaat 

 en kopervitriool of met formaline. Dit geldt ook voor den grond, 

 die in de potjes zal worden gedaan, waarin de planten ver- 

 speend worden; gebruikt men daar geen potjes voor, maar een 

 hoek van het warenhuis of van de kas of wel een bak, dan kan 

 dat stukje grond op dezelfde wijze worden behandeld. 



Zaaipannen, potjes en eventueel hout en glas van den bak 

 kunnen ook ontsmet worden, door afborstelen met een 5 % 

 kopersulfaat oplossing, of met een sterke, b.v. 10 % oplossing 

 van de gewone soda, zooals die in elke huishouding gebruikt 

 wordt ; de pannen en potten ook door indompeling in kokend 

 water. 



Wat de ontsmetting van het zaad zelf betreft, daarover be- 

 staan nog weinig gegevens. In 1921 heeft schrijver dezes eenige 

 voorbereidende proeven genomen met Uspulun, een in den han- 

 del verkrijgbaar Duitsch ontsmettingsmiddel voor zaaizaden. 

 De resultaten waren toen niet duidelijk, hoofdzakelijk door het 

 ontbreken van eene gelegenheid om de zaden bij gelijkmatige 

 temperatuur en vochtigheid te laten ontkiemen. Dezer dagen 

 is nu opnieuw een serie proeven genomen, en wel met het zoo- 

 even genoemde Uspulun en een nog nieuwer middel, Germisan, 

 dat bij granen zijn bruikbaarheid bewezen heeft, beiden in ver- 

 schillende sterkten en op verschillende methoden. Verder proeven 

 met kopersulfaat en met sublimaat, dit laatste volgens een door 

 een Amerikaansch onderzoeker tegen een hier te lande nog niet 

 waargenomen bakterieziekte aangeraden methode. Daar er geen 

 ziek zaad ter beschikking stond, zijn geen cijfers verkregen over 

 den invloed op eventueel te bestrijden ziekten. Het was er dan 

 ook in de eerste plaats om te doen, den invloed op de kieming 

 na te gaan. 



Het zaad werd behandeld zoowel volgens de z.g. indom- 

 pelings- als volgens de omschepmethode. Bij de eerste laat men 

 het gedurende eenigen tijd in een oplossing van het middel 



