102 



Ik kenmerkte, deze ziekte als een Verticilliose en tojnde de 

 patliogene eigenschappen van de geïsoleerde zwam, een Verti- 

 cillium-sooTt, aan. De conclusie, welke hieruit te trekken was, 

 is voor de practijk weinig bevredigend: van een directe be- 

 strijding dezer ziekte kan geen sprake zijn. Ik wees er reeds op 

 (blz. 7)- dat ook hier m.i. de eenige oplossing ligt in de richting 

 van ondersta mmencultuur en selectie. 



Ook voor onze Indische cultures (van houtige gewassen) 

 begint de vegetatieve vermenigvuldiging (enting of oculatie) 

 groote beteekenis te krijgen. Reeds in 1911 wees Dr. C. J. J. 

 VAN Hall ^) op het belang hiervan voor de cacaocultuur. Sinds- 

 dien neemt deze beteekenis voortdurend toe, zooals blijkt uit 

 verschillende mededeelingen van het Departement van Land- 

 bouw en van de Proefstations. 



Behalve bij de cacao 2), wordt de methode reeds lang toegepast 

 bij kina, voorts bij de koffie^), bij de rubber*) en de thee ^). 

 Over het geheel krijgt men echter den indruk, dat ook hier — 

 evenals in onze Europeesche culturen — aan de ent (of oculatie) 

 veel meer aandacht besteed wordt dan aan den onderstam. 

 Dit is zeer begrijpelijk: de ent geeft het product. Toch is het 

 hoog noodig, dat ook aan den onderstam (en vooral aan de com- 

 binatie) de noodige belangstelling geschonken wordt. Hierop 

 wordt trouwens zoo nu en dan wel gewezen, zoo b.v. wat 

 Hevea betreft door Maas en. reeds vroeger, door Dr. W. H. 

 Arisz ^). („Ten slotte lijkt het geoorloofd de hypothese op te 

 stellen, dat in vele gevallen, in het bijzonder bij goed vloeiende 

 producenten, het wortelstelsel een grooten rol speelt bij het 

 uitvloeien van de latex"). Behalve om reden van den invloed, 

 dien de onderstam kan hebben op de ontwikkeling van de ent, 

 op aard en hoeveelheid van het product, is een selectie van onder- 

 stammen zeer gewenscht ter voorkoming van ziekten, vooral 



^) C. J. J. VAN Hall, Oculeeren, enten en marcotteeren van 

 cacao. Mededeelingen van hot proefstation Midden- Java, no. 2, (1911). 



*) H. VAN Gent. Voorloopige resultaten van de oculeer- -en ent- 

 proeven met cacao. Mededeelingen uit den cultuurtuin van het Insti- 

 tuut voor plantenziekten en cultures, no. 5, (1915). 



^) W. M. VAN Helten. Het enten van koffie. Mededeelingen uit 

 den cultuurtuin van het Instituvit voor plantenziekten en cultures 

 no. 4 (191.->). 



*) J. O, J. A. Maas. De vegetatieve voortplanting van Hevea 

 hrasilienaia. Mededeelingen van het Algemeen Proefstation der A. 

 V. R. O. S., Rubber-Serie, no. 20 (1919). 



') J. G. J. A. Maas. Oculeeren in de theezaadtuinen. Mededeelin- 

 gen van het Proefstation voor th(!e, no. LXXVI, (1921). 



*) W. H. Arisz. Over de factoren, die het uitvloeien van de 

 latex bepalen bij Hevea braailiensis. Archief voor Rubber-cultuur, 

 Jrg. II, no. 0. 



