129 



voerende insecten, dragen zeer zeker hun deel er toe bij de ver- 

 meerdering der voor onze cultuurgewassen schadelijke soorten 

 binnen de perken te houden; evenwel is de rol, die zij als nuttige 

 insecten vervullen, bij lange niet zoo belangrijk als die der 

 sluip wespen. 



Verder zijn niet te onderschatten medestrijders bij insecten- 

 plagen de vogels. Vooral de insecteneierenetende onder hen 

 bewijzen den landbouw belangrijke diensten. Evenwel dragen 

 de vogels er over 't algemeen meer toe bij eene sterke vermeer- 

 dering van schadelijke insecten te voorkomen, dan dat zij in 

 belangrijke mate deel zouden nemen aan de beteugeling van 

 reeds bestaande plagen. Waar beide optreden, moeten, zoodra 

 eene opkomende plaag al een eenigermate uitgebreid gebied 

 omvat, de vogels het al spoedig tegen de sluip wespen afleg- 

 gen; laatstgenoemden bezitten namelijk een naar evenredigheid 

 veel krachtiger voortplantingsvermogen, eene eigenschap waarin 

 zij bovendien soms ook hare hospites nog bij verre overtreffen. 

 Men bedenke, dat er sluip wespensoorten zijn, bij welke honder- 

 den, bij enkele zelfs tot twee duizend stuks zich uit een enkel 

 woondier kunnen ontwikkelen. Daar waar sluip wespen eene rol 

 te vervullen hebben, zal de oeconomische beteekenis der vogels 

 verminderen, naarmate eene plaag aan intensiteit en uitbreiding 

 toeneemt: een feit, dat trouwens ook reeds door andere onder- 

 zoekers is opgemerkt. 



Nu zouden weinig kritische vogelliefhebbers allicht in 't mid- 

 den kunnen brengen, dat, als er in de bosschen maar wat meer 

 nestkastjes werden aangebracht, de vogels zich dan wel veel 

 sneller zouden vermeerderen. Dit argument lijkt, oppervlakkig 

 beschouwd, zeer logisch. Het gaat echter niet altijd op, want wat 

 baat het als er ergens overvloedig gelegenheid tot nestelen be- 

 staat, wanneer op zulke plaatsen in normale tijden slechts voor 

 een gering aantal vogels voedsel aanwezig is, eene omstandigheid, 

 welke juist in door plagen geteisterde streken zich veelal voor- 

 doet en wel voornamelijk daar waar eenzijdige cultuur toepassing 

 vindt. Immers vormen de plantenetende insecten het hoofd- 

 voedsel voor de in zulk een gebied gewenschte vogels en zijn eerst- 

 genoemde in streken met meer gemengde beplanting in grootere 

 verscheidenheid en daardoor in den regel ook in grooter aantal 

 aanwezig. Onder de plantenetende insecten bezitten slechts 

 enkele de eigenschap zich onder bepaalde omstandigheden ge- 

 makkelijk te vermeerderen. 



Hiervoor wordt echter een samenloop van factoren vereischt, 

 welke zich slechts bij uitzondering voordoet. 



Alle onderzoekers zijn het er over eens, dat juist de schadelijke 



