147 



weert dat deze ziekte oorspronkelijk is eene ziekte van de zeer 

 jonge slaplanten; en dat men, wanneer men deze, zoodra zij zich 

 boven den grond vertoonen, twee maal kort na elkaar met 

 Bordeauxsche pap bespuit, de ziekte gewoonlijk kan weren. 

 Verder moet men wilde Lactuca-soorten, die in de buurt van 

 terreinen, waar slaplanten worden geteeld, daar uitroeien, 

 omdat zij ook door de zwam, die den valschen meeldauw 

 der sla veroorzaakt, worden aangetast. 



Het zij mij vergund, hierbij nog het volgende te doen opmer- 

 ken. De bedoelde zwam is Peronospora gangliformis de Bary 

 ( =^--^ Bremia Lactucae Regel) ; zij tast, behalve sla en wilde 

 Lac^wca-soorten, nog een groot aantal andere Saamgesteld- 

 bloemige planten aan, o.a. wat de kultuurge wassen betreft, 

 andijvie, cichorij, artischok, kardons, Cineraria, en wat wilde 

 planten aangaat, Senecio, So7ichus, Cirsium,Hieracium. Ofschoon 

 Peronospora gangliformis ook zeer veel de jonge slaplanten in 

 broeibakken en warenhuizen aantast, blijven toch ook oudere plan- 

 ten niet verschoond. Wanneer volwassen planten een paar aange- 

 taste bladeren bezitten, breidt zich de ziekte gedurende de ver- 

 zending zeer sterk uit, wanneer de kroppen in groote, dicht opeen- 

 gepakte massa's bijeengevoegd zijn. De eene zieke krop tast 

 dan de andere aan, en als de sla een tijd lang onderweg 

 blijft, gaat alles in rotting over. Daarom is het van 't aller- 

 hoogste belang, dat alleen volkomen gave planten of kroppen 

 worden verzonden. — Aangezien zich in de aangetaste bladeren 

 oösporen bevinden, en de afgestorven buitenste bladeren allicht 

 met den grond worden gemengd, wordt vaak aldus de bodem 

 besmet, zoodat vernieuwing van den grond noodzakelijk is in 

 bakken en warenhuizen, waar aangetaste slaplanten hebben 

 gestaan. 



48. De musschen en de wintervoedering. Onder dezen titel 

 komt in het Verslag van de „Nederlandsche Vereeniging tot 

 Bescherming van Vogels" (1919 — 1921) een artikeltje voor van 

 den heer J. Drijver, waarvan de inhoud hier in beknopten 

 vorm zij weergegeven. Het is bekend, dat als men gedurende 

 den winter koolmeezen, pimpelmeezen, roodborstjes, boom- 

 kruipers wil voeren om hen den kwaden tijd door te helpen, de 

 zeer talrijke musschen vaak zeer lastig zijn, doordat zij vrijwel 

 al het voedsel voor zich opeischen. En daar deze laatsten met 

 brood en met resten van de middagtafel al zeer goed geholpen 

 zijn, wenscht men gewoonlijk de op de voedertafel uitgestrooide 

 hennepkorrels, de fijngesneden kaaskorst en het vastgespijkerdt 

 stukje spek voor die vogeltjes te bewaren, welke zonder die 



