161 



wij als beslist gevaarlijke plantenparasieten. Deze laatsten 

 zijn alle in het bezit van een zoogenaamden „mondstekel"; 

 terwijl onder die soorten, welke geen zoodanig orgaan bezitten, 

 er wel een aantal zijn, die in levende planten worden aange- 

 troffen, maar welker voorkomen daar toch als van secun- 

 dairen aard schijnt te moeten worden beschouwd, in zoover 

 als zij zich in de planten begeven en daar tot vermeerdering 

 komen eerst nadat eene andere oorzaak deze eerst ziek had 

 gemaakt of beschadigd. Wij kunnen zeggen, dat alle in levende 

 planten parasiteerende aaltjes een mondstekel hebben ; maar 

 omgekeerd gaat het niet op dat nu juist alle aaltjes met een 

 mondstekel in planten parasiteeren en deze ziek maken; er 

 zijn vele soorten van aaltjes, welke een zoodanig orgaan 

 bezitten, die alleen in den grond leven en de plantenwortels 

 slechts van buiten af aanboren zonder van ingrijpende betee- 

 kenis te zijn voor de gezondheid der gewassen, althans zonder 

 bepaalde, typische ziekteverschijnselen teweeg te brengen. — 

 De mondstekel is een zeer klein, hard orgaan, dat zich vóór 

 in 't kopeinde van het lichaam bevindt, vlak achter de mond- 

 opening ; hij is ongeveer van den vorm van een spijker, waar- 

 van de punt naar voren en de knop naar achteren is gericht. Hij 

 is hol : het darmkanaal loopt er doorheen : hij speelt waar- 

 schijnlijk een belangrijke rol bij het aanboren van plantencellen 

 en hst opnemen van den inhoud daarvan. 



Slechts drie geslachten van aaltjes zijn er bekend, die als 

 oorzaak van plantenziekten kunnen optreden, nl. de geslachten 

 Tylenchus, Aphelenchus en Heteroclera. Bij de eerstgenoemde 

 twee geslachten is het lichaam van de larven zoowel als dat van 

 de volwassen mannetjes en wijfjes steeds palingvormig. Bij 

 Heterodera is dit wèl met de jonge larven en met de volwassen 

 mannetjes het geval ; de oudere larven echter zijn knotsvormig 

 en de volwassen wijfjes zijn sterk opgezwollen: citroen-, peer- 

 of fleschvormig. 



Onderscheiden soorten van aaltjes hebben het vermogen 

 om onder zekere omstandigheden (droogte van de omgeving, 

 lage temperatuur, gemis aan zuurstof in de omgeving) over te 

 gaan in den toestand van latent leven: een toestand, waarin zij 

 geene levensverschijnselen vertoonen (zich niet bewegen, geen 

 voedsel opnemen, enz.), maar toch onder daarvoor gunstige voor- 

 waarden weer tot het actieve leven terugkeeren. Nog sommige 

 andere lagere dieren en ook plant^^n kunnen onder daarvoor 

 gunstige om.standigheden in den toestand van latent leven over- 

 gaan : de kiem van een zaad is een kleine plant, die — zoolang 

 het zaad droog bewaard blijft ^ — in zoodanigen toestand van 



