167 



ziekte" vertoonden: er bleken dan ook in de uienplantjes slechts 

 zeer weinige aaltjes te zijn overgegaan. In den tweeden pot met 

 aarde uit Delden, waar voor de in den grond aanwezige stengel- 

 aaltjes geen keuze bestond tusschen rogge en uien, was een naar 

 verhouding veel grooter getal uienplantjes kroefziek geworden; 

 toch was dit met de groote meerderheid der uienplantjes niet 

 het geval. — Tn den eenen pot met kleigrond uit Melissant zaaide 

 ik rogge en uienzaad dooreengemengd, in den tweeden pot alleen 

 rogge. In den eersten van deze twee potten vertoonden de uien- 

 plantjes alle dadelijk bij hun opkomen, in sterke mate de symp- 

 tomen van „kroefziekte", terwijl geen van de rogge plantjes de 

 verschijnselen van aaltjesziekte ook maar eenigszins duidelijk 

 vertoonde. Eerst toen de jonge uienplantjes ten gevolge van de 

 aantasting voor 't meerendeel waren doodgegaan, was het mij 

 mogelijk eenige stengelaaltjes in de roggeplanten te ontdekken, 

 maar zij vermeerderden zich daarin niet op zoodanige wijze, 

 dat bij de plantjes duidelijk de verschijnselen van „Stockkrank- 

 heit" zichtbaar waren. In den pot, gevuld met aarde uit Melis- 

 sant, waarin ik alleen rogge had uitgezaaid, gingen er naar ver- 

 houding wel wat meer aaltjes in dit gewas over, maar zij ver- 

 meerderden er zich slechts weinig en 't gewas vertoonde niet 

 dan in zeer geringe mate de verschijnselen van aaltjesziekte. 



Uit bovenvermelde proefnemingen blijkt ook al weer, dat 

 stengelaaltjes, welke gedurende een aanzienlijk aantal generaties 

 in een zeker gewas hebben geleefd, bij voorkeur in dat zelfde 

 gewas overgaan en zich daar sterk vermeerderen, zoodat zij 

 de planten in ergen graad ziek maken; terwijl zij in andere ge- 

 wassen doorgaans niet zoo gemakkelijk in grooten getale over- 

 gaan en er zich meestal niet zoo sterk in voorplanten, dat het 

 gewas ernstig ziek wordt. Dit kan eerst het geval worden, wan- 

 neer het andere gewas eenige malen achtereen op denzelfden met 

 stengelaaltjes besmetten bodem wordt geteeld. 



Ofschoon het stengelaaltje in een zeer groot aantal planten- 

 soorten kan leven, gaan die aaltjes, welke aan het leven in een 

 zeker gewas geaccomodeerd zijn, nog niet altijd gemakkelijk in 

 een ander over. Zoo laat het zich dan ook verklaren, dat men soms 

 op terreinen, die in erge mate door stengelaaltjes zijn besmet, 

 en waar de rogge en haver geregeld de verschijnselen van de 

 aaltjesziekte in sterken graad vertoonen, toch bijv. erwten en 

 tuinboonen kan telen zonder dat zij noemenswaard ziek worden. 

 Het stengelaaltje van de klaver gaat in de provincie Groningen 

 niet of althans niet dan hoogst moelijk in haver, erwten en 

 boonen over. Ook Havenstein deed de ervaring op, dat op 

 terreinen, waar de klaver aaltjesziek was, de rogge en de haver 



