172 



streken van J^imburg wordt de aaltjesziekte der rogge dan ook 

 wel eens ..stokziekte" of ..stok" genoemd. De naam „dikkop" 

 is minder juist; men zou in plaats daarvan beter dien van 

 ,,dikvoet" kunnen gebruiken. 



Op terreinen, die met het stengelaaltje besmet zijn, verloopt 

 de kieming van de uitgezaaide roggekorrels normaal; en men 

 ziet dikwijls in den herfst en in den winter weinig bijzonders 

 aan de jonge roggeplanten. Toch dringen de aaltjes van uit den 

 grond reeds in de nog zeer jonge planten binnen; maar 

 eerst wanneer zij zich daarin vermeerderd hebben, en er zich 

 dus een grooter getal in bevindt, geeft de aanwezigheid der 

 parasieten aanleiding tot de kenmerkende ziekteverschijnselen, 

 die gewoonlijk eerst in 't voorjaar goed zichtbaar worden, 

 ofschoon dit toch, vooral in zachte winters, soms reeds eerder 

 het geval is. De plantjes, die heel sterk zijn aangetast, worden 

 spoedig geelbruin en sterven; die welke aanvankelijk minder 

 sterk aangetast zijn, en dat is regel, schijnen juist in 't be- 

 gin bijzonder weelderig te groeien; zij hebben eene donker 

 blauw groenachtige kleur; ook stoelen zij buitengewoon sterk 

 uit, en wel vóór den gewonen tijd. Daardoor bedekt iedere plant 

 een betrekkelijk groot gedeelte van de bodemoppervlakte. 

 De stengelbasis en de daaromheen zittende bladscheeden zwel- 

 len sterk op, zoodat de planten er uit zien alsof zij een grooten- 

 deels bovenaardsche bol aan haren voet droegen. Sommige van 

 de jonge halmpjes blijven geelgroen van kleur, groeien niet recht 

 in de hoogte, maar buigen zich heen en weer en wringen zich 

 tusschen de omhullende eenigszins verdikte bladscheeden heen; 

 deze jonge halmpjes gaan zeer vroegtijdig dood. Kenmerkend voor 

 de zieke roggeplantjes is ook de meestal zwakke beworteling. De 

 bladeren blijven vaak kort, maar worden soms vrij dik; vaak 

 buigen zij zich golfvormig op en neer; zij kunnen zelfs geheel 

 kroes zijn. Maar niet alle bladeren kronkelen zich; eenige blijven 

 geheel normaal, andere worden smal, grasachtig, maar dik. 

 De meeste halmen blijven zeer kort. Zeer dikwijls komt bij de 

 verdere ontwikkeling de top van den halm met de aar niet uit 

 de bladscheede te voorschijn ; doet de aar dit wèl, dan blijft 

 zij toch klein en onontwikkeld, evenals de geheele halm : er 

 vormen zich geene korrels of althans slechts kleine, nietswaardige 

 Toch komen rlikwijls aan planten, Avaarvan verschillende halmen 

 ziek zijn en afsterven of althans zeer klein blijven, andere halmen 

 tot vrij normale ontwikkeling; deze kunnen ook normale korrels 

 voortbrengen. De sterk aangetaste ])lanten sterven, sommige 

 reeds in 't begin van het voorjaar, andere eerst later. Vaak 

 sterven enkele halmen vroeger of later af en komen de andere 



