186 



met tallooze conidiën. Er werden culturen van aangelegd in 

 fleschjes, die 200 a 300 c.M. gedistilleerd water bevatten, waarin 

 eenige stengelstukjes van asters gebracht waren, vervolgens 

 gesteriliseerd. Hierin werd de zwam geënt; in vier weken ont- 

 wikkelde zich deze tot een slijmige laag. De vloeistof was in- 

 tusschen bruinachtig geworden. Deze vloeistof werd nu door een 

 Berkfeldfilter gefiltreerd en vervolgens in kleine fleschjes ge- 

 daan, alles onder de noodige voorzorgen voor steriliteit. Hierin 

 werden groene takjes geplaatst van de vatbare „Daisies". 

 Ter vergelijking werd er ook een aantal geplaatst in gekookt 

 leidingwater. Na drie dagen begonnen sommige bladeren van 

 de eerste reeks bleeke plekken te vertoonen; deze breidden zich 

 uit over het geheele oppervlak van het blad. Andere bladeren 

 vertoonden dezelfde verschijnselen en den zevenden dag waren 

 bijna alle bladeren helder geel; zij verschrompelden en verdroog- 

 den. Zij vertoonden volkomen de typische ziekteverschijnselen. 

 De in water geplaatste bleven ongeveer 10 dagen gezond; 

 vervolgens verwelkten ze en stierven af, zonder de genoemde 

 ziektesymptomen. In een andere serie van experimenten werd 

 de vloeistof niet alleen gefiltreerd, doch ook gedialyseerd. Hier- 

 bij waren de verschijnselen niet minder typisch en sneloptredend. 

 Een andere „resistente", variëteit (Gladys Donellan) bleek in 

 denzelfden tijd en op dezelfde wijze de nadeelige werking van 

 de toxine te ondergaan. Blijkbaar is dus deze wel resistent tegen 

 de zwam, maar niet tegen de toxine. Trouwens door middel van 

 infectieproeven bleek, dat ook de resistentie van deze variëteit 

 maar zeer betrekkelijk was. Geënte exemplaren toch werden 

 ook ziek en stierven, af; alleen duurde het proces aanmerkelijk 

 langer. Naar het schijnt kan dus de zwam zich in het hout van 

 deze variëteit niet zoo snel ontwikkelen als bij de vatbaardere 

 variëteiten, zoodat zij in een bepaalden tijd minder toxine 

 afscheidt. De schrijver vermeldt voorts eenige proeven met 

 geïsoleerde parenchymcellen in hangende droppels van de ge- 

 filtreerde vloeistof. Deze zijn echter m.i. weinig zeggend, vooral 

 daar er geen contróleproeven vermeld zijn. 



H. A. A. V. D. Lek. 



