inplanten van gaten in + 20 jarige dennenbossschen heeft 

 weinig kans van slagen. Gebrek aan licht, vreterij van hazen, 

 konijnen, herten, reeën, maken dat van deze beplanting, die 

 overigens kostbaar is, weinig terecht komt. Natuurlijk moet men 

 houtsoorten kiezen, die niet door wortelzwam worden aangetast, 

 dus loof houtsoorten. Want behalve grove den worden ook fijn- 

 sparren en zilverdennen gedood. De Douglas, die door zijn snellen 

 groei en zijn (in de jeugd) schaduwverdragend vermogen, als 

 de meest geschikte boom voor beplanting der wortelrotgaten 

 werd, beschouwd, blijkt ook voor aantasting door wortelzwam 

 vatbaar te zijn, hoewel in veel mindere mate dan de grove den. 

 Uit het bovenstaande volgt, dat er trots alle proeven, pogingen 

 en overpeinzingen tegen een der gevaarlijkste boschvernielers 

 nog geen afdoend voorbehoed- of weermiddel is gevonden. 



Misschien is er, dank zij een nieuwe bebosschingsmethode, 

 kans op verbetering. 



Gedurende de excursie van de Nederl. Heide Mij. van 19 — 22 

 September 1922 is een bezoek gebracht aan de Staatshout- 

 vesterij Neubruchhausen bij Bremen, waar Forstmeister 

 Erdmann reeds sedert 30 jaren eene methode van verjonging 

 der bosschen in toepassing brengt, die ten doel heeft, blijvend 

 en goedgroeiend bosch met eene normale humusvorming te stich- 

 ten op gronden waar tot nu toe slecht groeiend houtgewas en 

 vorming van boschtiirf en zure humus regel waren. 



Teneinde de humusvorming in goede banen te leiden en 

 zoodoende ook het bosch in de toekomst te verbeteren, d.w.z. 

 in plaats van slecht groeiend zuiver dennenbosch, goed groeiend 

 gemengd bosch te krijgen, werd door den heer Erdmann sedert 

 lange jaren een stelsel van verjonging in toepassing gebracht, 

 dat in hooge mate de aandacht van den Nederlandschen bosch- 

 bouwer heeft getrokken, omdat deze ook, zij het niet in die mate, 

 met achteruitgang van den boschgrond door vorming van 

 bosch turf te kampen heeft. 



Wanneer bodemverwildering begint in te treden, wordt het 

 bosch zeer sterk gedund, eigenlijk meer gelicht. Alle minder 

 goed groeiende en slecht gevormde stammen worden verwijderd, 

 zoodat er licht genoeg tot den bodem kan doordringen om eene 

 onderzaaiing of onderplanting te doen slagen. 



Daarna wordt de „humuslaag", het mos, de naalden van den 

 bodem verwijderd tot op den min*?ralen grond, met dien ver- 

 stande, dat strooken van 2 M. breedte worden ontbloot, terwijl 

 daar tusschen liggende strooken ter breedte van i 1 M. voor 



