54 



doende wordt ingedrukt; te diep kan het niet wegzakken, daar 

 de wielen van de kar dit natuurlijk beletten (zie de foto's I). Met 

 het oog op het keeren en op den weg rijden is het wiel aan een 

 langen hefboom bevestigd, zoodat men het uit het werk kan 

 zetten; hierbij moet er op gerekend worden in den bodem van 

 de kar een gat te maken, om den hefboom door te laten. Op 

 Lactaria moest men in den regel de kar met ongeveer zes a 

 zevenhonderd K.G. belasten, zooals de heer Y. M. de Jong 

 (bedrijfsleider van Lactaria) mij opgaf. 



Dit bedrag hangt echter in sterke mate af van den toestand 

 van den grond. Als deze nat en week is, kan men bijna zonder 

 belasting werken. De trekkracht is vrij hoog; bij een toestand 

 van den grond, waarbij zes a zevenhonderd K.G. belasting 

 noodig is, moeten -twee paarden hard trekken ^). Vermoedelijk is 

 hierin nog wel eenige verbetering te brengen ; niet alleen heeft 

 men het eenigszins in de hand de bewerking uit te voeren als 

 de grond zacht is, maar bovendien zou kunnen blijken, dat bijv. 

 2 cm. breedte voldoende was voor de voortjes en dit zou natuur- 

 lijk besparing van trekkracht geven. Misschien kan ook de diepte 

 der voortjes, die te Lactaria tusschen 6 en 10 cm. was, wat 

 minder zijn. Ook is mogelijk, dat een meer bewegelijke bevesti- 

 ging van het wiel e. d. een gunstigen invloed op de trekkracht 

 kan hebben. In elk geval is de trekkracht geen bepaald bezwaar 

 en kan (zooals de heer Y. M. de Jong mij schreef) als men wat 

 routine krijgt, het werk vrij snel geschieden. Van belang is, dat de 

 greppels mooi rechthoekig zijn en langen tijd goed blijven. 



Wat de constructie betreft, verwijs ik naar de teekening, 

 waarin een voorbeeld is gegeven van de bevestiging van het 

 wiel onder de kar. Natuurlijk moet men met de speciale con- 

 structie van de kar rekening houden en zijn verschillende op- 

 lossingen mogelijk. Daar de krachten vrij groot zijn en het wiel 

 stevig moet zitten, is het zaak niet te licht te contrueeren; 

 bij het monteeren moet men door het toepassen van onderleg- 

 plaatjes zorgen, dat het wiel zuiver recht staat." 



„Het is gewenscht den hefboom in opgeheven stand op een of 

 andere wijze gemakkelijk te kunnen vastzetten, wat naar om- 

 standigheden zal moeten worden uitgevoerd. 



Ten slotte nog een enkel woord over het wiel zelf. Het is ge- 

 bleken, dat de mooiste voortjes verkregen worden met een wiel, 

 dat een gewonen platten omtrek heeft. De zode wordt dan lood- 

 recht naar beneden gefdrukt. Geeft men het wiel een stompe 

 punt (om het indringen te vergemakkelijken en de trekkracht 



1) Twee Belgisclie paarden kuinun het echter wel doen. 



