73 



Toch is ook gedurende den zomer en den herst de beteekenis 

 van deze roofdieren als muizenverdelgers zeer groot. Die be- 

 teekenis wordt nog des te grooter, doordat de wezels in muizen- 

 jaren, dus bij zeer rijke voeding, ten tweeden male jongen werpen 

 en dus voor de voeding van dien tweeden worp nog eens weer 

 veel muizen noodig hebben, terwijl die jongen van den tweeden 

 worp zich reeds in het najaar zelfstandig gaan voeden. 



Wel is (zie blz. 71) gebleken, dat de wezels niet alleen in Mei 

 jongen kunnen hebben, maar dat zij ook verder in den zomer 

 en zelfs in den nazomer kunnen werpen; maar dat er bij 

 zeer ruime voeding twee worpen kunnen voorkomen in één 

 jaar, vond ik nog nergens vermeld. Dat bij zeer ruime voeding 

 een tweede worp kan voorkomen bij diersoorten, die gewoon- 

 lijk slechts éénmaal per jaar werpen, is overigens wel bekend. 

 Zoo vermeldt Opel, dat in jaren, wanneer er zeer vele dennen- 

 of sparrenzaden voorkomen, de eekhoren een tweede worp 

 voortbrengt. ^). 



Het onfeilbare bewijs voor het voorkomen bij wezels van een 

 tweeden worp in muizenjaren levert het feit, dat in streken, 

 waar in een zeker jaar eene muizenjjlaag heerscht, het aantal 

 wezels buitengewoon sterk toeneemt. Wanneer men in een muizen 

 jaar eene sterke toename van wezels in een weinig uitgestrekt ge- 

 bied constateert, dan zou men dit kunnen toeschrijven daaraan, 

 dat de wezels zich van aangrenzende streken, waar weinig mui- 

 zen zijn, verplaatsen naar eene streek, waar eene muizenplaag 

 is opgetreden. Maar wanneer het aantal wezels over groote ge- 

 bieden buitengewoon sterk toeneemt, zonder dat het in aangren- 

 zende streken afneemt, dan moet men wel tot het optreden van 

 meer dan één worp concludeeren. 



Dr. J. Wttewaall heeft in zijn brochure, ,,Over het ver- 

 leenen van premiën voor het dooden van wezels" (zie de noot 

 op blz. 5) nauwkeurige opgaven meegedeeld betreffende het 

 aantal (kleine) wezels, dat er in de jaren 1853 — '57 in geheel 

 Nederland en in grootere of kleinere gedeelten daarvan werd 

 gevangen. De vóór 1857 vigeerende jachtwet loofde van Re- 

 geeringswege premiën uit voor het dooden van zoogenaamd 

 ,, schadelijk" gedierte (d.i. voor de jacht schadelijk gedierte.) 

 Daartoe werden in 't algemeen onze inlandsche roofdieren en 

 roofvogels gerekend. Bij de nog tegenwoordig vigeerende 

 jachtwet van 1857 is wel sprake van de mogelijkheid van het 

 verleenen van dergelijke premiën van Regeeringswege, maar het 



1) Fr. M. Eduard Opel, ,,Lehrbuch der Forstzoologie", blz. 113. 



