76 



De klachten over veldmuizen vallen dus volkomen samen met 

 de énorme massa's wezels, die in de geteisterde streken werden 

 gevangen. Over hoe grooter oppervlakte zich de muizenplaag 

 uitstrekte, des te meer wezels werden er gevangen. En daar wij 

 hier met een groot gebied te doen hebben, waar wezels werden 

 gevangen (het geheele land), terwijl de muizenplaag toch ge- 

 lokaliseerd bleek (de Betuwe en de Tielerwaard, een groot ge- 

 deelte van Zuid-Holland, het Oldambt in Groningen en een 

 gedeelte van Friesland), kan niet worden gedacht in de eerste 

 plaats aan het trekken van wezels uit de niet geteisterde streken 

 naar die, waar wèl eene muizenplaag voorkwam, maar moet 

 er in de geteisterde streken wel degelijk eene buitengewoon 

 sterke vermeerdering van wezels hebben plaatsgehad; eene zóó 

 sterke vermeerdering, dat men wel moet aannemen, dat de 

 wezels, in verban'd met de buitengewoon sterke voeding, meer 

 worpen dan één per jaar hebben voortgebracht. 



Hoe sterk het optreden van eene muizenplaag op het voor- 

 komen van vele wezels influenceert, blijkt uit het volgende. In 

 de jaren 1854 en 1855 kwamen hevige muizenplagen voor in 

 de provincie Groningen, bepaaldelijk in het Oldambt. Het aan- 

 tal voor gevangen wezels verleende premiën bedroeg in deze 

 provincie in de jaren 1852 — '57: 



1852 438 stuks. 



1853 872 



1854 6.658 



1855 11.534 



1856 332 



1857 956 



Derhalve een énorme toename van het aantal gevangen we- 

 zels in de jaren 1854 en 1855. In 't jaar 1856 kwamen er bij- 

 kans geene veldmuizen in Groningen voor (waarschijnlijk ten 

 gevolge van het optreden van muizentyphus of eene andere 

 épidemie in den nazomer en den herfst van 1855). Toen de we- 

 zels dus in 1856 zoo goed als geene muizen vonden, verbreidden 

 zij zich natuurlijk over een grooter gebied, en voedden zij zich 

 hoofdzakelijk met vogeltjes en hunne eieren. En daar zij niet 

 meer zooals in muizen jaren in de aan muizen rijke streken als 

 "t ware opgehoopt waren, werden er natuurlijk veel minder 

 wezels gedood dan in het vorige jaar. Maar er moeten toen in 

 Groningen ook vele wezels ten gevolge van onvoldoende hoeveel- 

 heid voedsel gestorven zijn, en de voortplanting der overblijven- 

 den moet uiterst zwak geweest zijn, anders waren er toch zeker 

 veel meer dan 332 wezels in de provincie Groningen gevangen. 



