79 



In de gemeenten Bemmel, Doodewaard, Eist, Hemmen, 

 Heteren, Huissen, Kesteren, Ophemert, Tiel, Valburg, Varik 

 en IJzendoorn kwam in geen van de jaren 1853 — '57 eene mui- 

 zenplaag voor; het aantal veldmuizen is in de meeste van deze 

 gemeenten, waarschijnlijk ten gevolge van den toestand van 

 den bodem, gewoonlijk slechts gering. Wezels worden daar niet 

 of weinig aangetroffen. In de gemeenten Beusichem, Buren, 

 Deil, Geldermalsen, Herwij nen, Maurik, Zoelen komt bijkans 

 elk jaar een vrij groot aantal veldmuizen voor; er wordt dan ook 

 daar telken jare een behoorlijk groot aantal wezels aangetroffen. 

 Eene werkelijke muizenplaag kwam in 1854 in de gemeente 

 Deil voor, terwijl Beusichem, Culemborg, Geldermalsen, Haaf- 

 ten, Maurik, Waardenburg en Zoelen in 1857 buitengewoon veel 

 van veldmuizen te lijden hadden. In overeenstemming daarmee 

 werden dan ook in deze gemeenten in dit jaar zeer veel wezels 

 gevonden, met name in de gemeente Maurik. 



Dat de wezels in 't algemeen niet op groote schaal trokken van 

 streken, waar weinig muizen waren, naar streken, waar eene 

 muizenplaag heerschte, maar dat zij zich in gemeenten, waar 

 eene muizenplaag heerschte sterker, dan anders vermeerderden, 

 blijkt wel uit het feit, dat in 't geheele distrikt tusschen Rijn 

 en W aal het aantal gevangen wezels 't welk gewoonlijk gemiddeld 

 ongeveer 1100 bedroeg (1154 -f 1230 + 1343 -f 655 =- 

 4382 : 4 . 1.093), in 1857 steeg tot 6.159. 



Natuurlijk werden nergens alle wezels weggevangen; het 

 aantal van deze roofdiertjes moet dus overal grooter, soms zelfs 

 beduidend grooter geweest zijn dan de opgegeven getallen. Het 

 laat zich gemakkelijk inzien, dat zoo groote massa's wezels als 

 er vaak optreden in streken, waar eene muizenplaag heerscht, 

 veel moet bijdragen tot het beëindigen van deze plaag. 



Niet alleen als vijand van de veldmuizen is de kleine wezel 

 van buitengewoon groote beteekenis, maar hij wordt ook zeer 

 nuttig door het dooden van andere knaagdieren, zooals woei- 

 ratten, huisratten,* boschmuizen, huismuizen, dwergmuizen en 

 konijnen. Maar bovenaan staat het nut, dat de wezel teweeg 

 brengt doordat hij een buitt ngewoon groote rol speelt èn bij het 

 voorkomen van sterke vermeerdering van veldmuizen èn bij 

 het beindigen van eene muizenplaag. Daarbij valt de schade, 

 die dit roofdiertje aan de jacht en de pluimveeteelt veroor- 

 zaakt, geheel in 't niet. 



J. RiTZEMA Bos. 



Wageninyen, Februari 1923. 



