98 



We kunnen dan ook veilig aannemen, dat de Ehizoctonia 

 solani een ziekte is, die reeds lang bij de aardappelcnltuur voor- 

 komt, en tevens, dat ze ook zeer algemeen verspreid is. Wanneer 

 in "t vervolg kortheidshalve sprake is van Rhizoctonia zonder 

 meer. wordt hiermede steeds de Rhizoctonia solani bedoeld. 



Vormen, waarin de Rhizoctonia zich voordoet. 



In haar groeienden vorm vertoont de Rhizoctonia zich als 

 Uchthruine, vertakte draden {ynycelium), die met het bloote oog, 

 of nog beter met een zakloupe, duidelijk zijn te zien. Dit myce- 

 lium komt voor op alle ondergrondsche deelen van de aardappel- 

 plant. De draden kunnen zich ineenstrengelen tot vaste, bruin- 

 zwarte lichaamjjjes {sclerotiën), die zich uitwendig op stengel, 

 wortel en knollen hechten. De sclerotiën zijn zeer sterk tegen 

 ongunstige invloeden. Wanneer ze voorkomen op de knollen, 

 kan de Rhizoctonia op deze wijze met het pootgoed worden over 

 gebracht op een volgend gewas, terwijl de sclerotiën, die met de 

 stengels, stolonen, of wortels in den bodem achterblijven, later 

 een daarop groeiende, gezonde plant kunnen besmetten. Boven- 

 dien kan de Rhizoctonia saprofietisch in den bodem leven, 

 terwijl ze ook is gevonden op verschillende andere plantensoor- 

 ten. Voor de aardappelcultuur hebben we dus te maken met twee 

 wijzen van besmetting en wel met het pootgoed en vanuit den 

 bodem. 



Behalve in den vorm van draden (mycelium) en sclerotiën, 

 kan de Rhizoctonia zich ook nog voordoen als een wit vlies. Even 

 boven den grond, om den stengel heen, vinden we dan een witte 

 of grauwwitte manchet, die eenige c.M. hoog kan zijn. Hier 

 worden de basidiosporen gevormd. Welke beteekenis deze 

 bezitten voor de verspreiding der ziekte is niet bekend. Naar het 

 voorkomen van dezen vliesvorm heeft men de Rhizoctonia ook 

 wel genoemd Hypochnus solani, een naam, die nog wel wordt 

 gebezigd . . 



Zjiekteverschijnselen bij Rhizoctonia-aantasting . 



De ziekteverschijnselen bij Rhizoctonia-aantasting zijn zeer 

 uiteenloopend; we vinden hier alle mogelijk overgangen tus- 

 schen planten, die volkomen gezond lijken en planten, die in 

 zeer sterke mate zijn aangetast. Uit alles krijgt men den indruk, 

 dat de Rhizoctonia staat op de grens van parasiet en saprofiet 

 en dat de uitwendige omstandigheden bepalen naar welken kant 

 zij op een bepaald moment het meeste overhelt. Dit zou dan de 

 reden zijn, waarom haar verschijnselen zoo zeer uiteenloopen 

 en waarom de schade, die ze aanricht, in zoo sterke mate kan 

 schommelen. Aangezien een bepaald ziektebeeld niet is te geven, 

 zijn we genoodzaakt enkele verschijnselen meer uitvoerig te 



