120 



dureiule hare groeiperiode ziek werden, of schoon ze zeer ver 

 verwijderd waren van andere aardaj)pelplanten of van andere 

 Solanaceeën. 



Een tijd lang heb ik gedacht, dat deze aardappelplanten ziek 

 werden, doordat het contagiiim in de moederplant aanwezig 

 was, zonder dat de plant er dat eerste jaar ziek door werd. Het 

 zou dan tijdelijk onwerkzaam kunnen blijven en in een latere 

 generatie de ziekte verwekken. Er is echter niets wat deze mee- 

 ning heeft bevestigd, terwijl eene waarneming in de jaren 1920 

 en 1921 met deze opvatting in strijd is. 



In 1920 had ik een viertal knollen, A, B, C en D van denzelf- 

 den stam, ieder in zes stukjes geneden en toen zes veldjes met 

 deze stukken knollen bepoot, zoodat er in elk veldje vier stukjes 

 knollen gepoot werden, een van knol A, een van B, een van C 

 een van D. De veldjes werden op verschillende wijze bemest 

 en bewerkt, om na te gaan of deze bewerking en bemesting ook 

 invloed zou hebben op het ziek worden der planten. 



Deze proef heeft geen positief resultaat opgeleverd, maar in 

 een andere richting is ze toch niet zonder beteekenis. De veldjes 

 lagen alle in een afgesloten tuin, waarin geen enkele aardappel 

 en ook geen andere Solanacee groeide. Ook in de omgeving van 

 den tuin groeiden geen aardappele. In 1920 waren alle aardappel- 

 planten gezond, maar uit den nabouw bleek, dat zes planten in 

 1920 bladrol- en een plant mozaiekziek geworden is. Waren nu 

 die zes planten, welke bladrolziek geworden zijn, afkomstig van 

 stukjes van denzelfden knol, dan was het duidelijk, dat de ge- 

 burikte knol hieraan schuldig was. Dit is echter niet het geval 

 Twee der ziek geworden planten stammen af van knol A, 2 van 

 knol B en 2 van knol D. De mozaiekziek geworden plant is 

 afkomstig van knol C. 



De gebruikte knollen hebben blijkbaar niet den minsten in- 

 vloed gehad op het ziek worden der planten. Ook de bewerking 

 en bemesting is van geen groote beteekenis geweest, want de 

 ziek geworden planten stonden o]i vijf verschilllend behandelde 

 veldjes. Als het optreden der ziekte een gevolg is van besmetting, 

 dan moet de smetstof van buitenaf in de planten gekomen 

 zijn. Hier zou een sterke mate van besmetting zijn opgetreden, 

 zonder dat in de nabijheid Solanaceeën groeiden. Absoluut uit- 

 gesloten is het natuurlijk niet, dat de insecten in den tuin ge- 

 vlogen zijn, die in aanraking geweest waren met zieke aard- 

 appelen, welke op grooten afstand stonden, maar de sterke 

 besmetting pleit hier tegen. Veel waarschijnlijker lijkt het mij, 

 dat de bron van infectie in den tuin zelven aanwezig was, in 

 den vorm van planten, welke in dien tuin groeiden. Welke plan- 



