125 



te deelen dat ook hij aanneemt dat onrijp pootgoed de voor- 

 keur verdient. 



Van de Duitsche onderzoekingen wil ik nog even vermelden 

 de proef door Munter genomen op de proefbedrijven Lauclistedt 

 en Grosz Lübars. Munter heeft te Lauchstedt waargenomen dat 

 het onrijp geoogste pootgoed bij de tweede generatie twee tot 

 drie keer zooveel opbracht als het rijpe. Te Grosz Lübars was 

 er echter geen verschil. 



Dit is blijkbaar hieraan toe te schrijven, dat men te Lauch- 

 stedt te doen heeft met een bedrijf, waar de degeneratieziekten 

 meestal sterk optreden, terwijl dit te Grosz Lübars niet het ge- 

 val is. 



Juist waar de degeneratieziekten overheerschen, worden de 

 opbrengsten verhoogd door het gebruik van onrijp pootgoed. 



Blijkbaar is de overbrenging van deze ziekten door de knollen 

 sterk verminderd door het gebruik van onrijp pootgoed. 



En nu is het niet de al of niet rijpheid van het pootgoed op 

 zichzelf, die in dezen beslissend is, zooals door de buitenlanders 

 tot nu toe is aangenomen. Doch de beteekenis van het gebruik 

 van onrijp pootgoed zit in het vroegere verbreken van het contact 

 tusschen het besmette loof en den knol. Daarom kan ook het af- 

 snijden van het loof effect hebben. 



Nu wij dit weten, is het duidelijk dat het gebruik van onrijp 

 pootgoed geen universeel middel tegen de degeneratieziekte is, 

 doch wel een middel, dat ons waarschijnlijk onder bepaalde 

 omstandigheden kan helpen bij de bestrijding der ziekten. De 

 thans beproefde middelen, bestaande in selectie en isolatie, blij- 

 ven hunne beteekenis ten volle behouden, doch ze kunnen worden 

 aangevuld door het vroeg rooien van het geselecteerde materiaal. 



In hoeverre dit het geval zal zijn moet de ervaring nog leeren. 

 Wij moeten nog zeer vele proeven nemen, vóór wij hieromtrent 

 voldoende weten. Er worden dit jaar reeds proeven hieromtrent 

 genomen te Wageningen, te Oostwold,^ te Borgercompagnie. 

 Deze proeven worden in het algemeen zoo genomen dat men 

 een aantal gezonde knollen in tweeën snijdt en de helften afzon- 

 derlijk uitpoot. De planten vah de a helften worden dan vroeg 

 gerooid en de planten van de b helften later. Het volgende jaar 

 wordt dan bij den nabouw de uitwerking van het vroege rooien 

 nagegaan. 



Doch de landbouwers, die tegen dergelijke proefnemingen te 

 groote bezwaren hebben, kunnen ook reeds ervaring opdoen 

 indien ze een deel van een tamelijk gezond veld vroeg en een 

 ander deel laat rooien voor pootgoed. Ik zeg er uitdrukkelijk bij 

 dat het veld tamelijk gezond moet zijn, omdat de voordcelen 



