139 



ervaringen slechts voor Brandenburg." Zeer juist merkt Von 

 Lengerken ten slotte op, dat in verschillende streken de om- 

 standigheden geheel verschillend kunnen zijn; en dat men nog 

 geen volledig overzicht heeft omtrent de beteekenis van den 

 koolzaadglanskever als schadelijk insekt. 



Mijne langjarige ervaringen zijn met die van vele der nieuwere 

 waarnemers niet in overeenstemming. Ik ken den glanskever 

 in Nederland als een uiterst schadelijk insekt bij koolzaad en 

 bij zaadplanten van koolsoorten, koolrapen, knollen en radijs. 

 Bij goede bemesting en goeden bodemtoestand, waarbij de 

 bloemstengel zich snel ontwikkelt, is de schade in 't algemeen 

 minder dan bij minder goede bodemtoestanden. Maar wanneer 

 het koolzaad en de andere bovengenoemde Kruisbloemige kul- 

 tuurgewassen bij lang aanhoudend guur voorjaarsweer, zooals 

 wij dat in Nederland zoo dikwijls hebben, zeer langzaam af- 

 bloeien, hebben de glanskevers de gelegenheid, successievelijk 

 bijkans alle bloemknoppen, van beneden naar boven langs den 

 bloemstengel, naarmate deze tot ontwikkeling komen, te ver- 

 nielen. De bloemknoppen, die geheel of grootendeels van binnen 

 zijn uitgevreten, schrompelen ineen. 



Ik wil niet ontkennen, dat onder gunstige omstandigheden 

 (goeden bodemtoestand en warm, zonnig weer) en als men te 

 doen heeft met eene variëteit, die volkomen aan het klimaat is 

 aangepast, dus vlug af bloeit, de glanskevers betrekkelijk weinig 

 schade doen; maar in Nederland doen zij maar al te dikwijls den 

 oogst geheel mislukken of verminderen zij de opbrengst in zeer 

 sterke mate. 



46. Het percentage steenbrand (Tilletia) , dat er op de tarweakkers, 

 optreedt, is afhankelijk van het aantal sporen, 't welk gemiddeld 

 op een uitgezaaide tarwekorrel aanwezig is. F. D. Heald (,,Phy- 

 topathology", II (1921) nr. 2, blz. 103, 104) besmette kunst- 

 matig de zaaitarwe met verschillende hoeveelheden sporen van 

 steenbrand, varieerende tusschen 0.005 gram en 3 gram brand- 

 sporen op 100 gram tarwe, wat neerkwam op 400 tot 183.000 

 sporen per korrel. Het maximum brand werd bij de tarwe ver- 

 kregen als het zaaizaad besmet was met 65.000 tot 100.000 brand- 

 sporen per tarwekorrel. Eene besmetting van de zaaitarwe met 

 533 sporen per korrel veroorzaakt bij de tarwevariëteit Jenkins 

 Club 9.5 procent brand, terwijl bij eene even sterke besmetting 

 bij de variëteit Marquis geen brand ontstond. Bij even sterke 

 besmetting per korrel zaaizaad vertoont de zomertarwe, die er 

 zich uit ontwikkelt, niet zooveel brand als de wintertarwe. 

 Men kan volgens eene bepaalde methode onderzoeken, hoeveel 



