het feit, dat in den tuin der landbouwschool te' Groningen, die 

 naar het zuiden open ligt en aan noord-, oost- en westzijde 

 door gebouwen is ingesloten, het vlas, dat vóór de invallende 

 hitte uitstekend stond, gedurende de hitteperiode ook grooten- 

 deels is afgestorven, zoowel het witbloei- als het blauwbloeivlas. 



Wat het afsterven van de topeinden der vlasjilanten betreft, 

 daarvan schijnt mij een late nachtvorst de meest waarschijnlijke 

 oorzaak te zijn geweest. Betrekkelijk kort vóór de invallende 

 hitte is namelijk in de omgeving nog een zóó sterke nachtvorst 

 oj)getreden, dat daardoor de velden in den morgenstond geheel 

 wit zagen. 



Het afsterven der topeinden heeft reeds eenigen tijd geleden 

 plaatsgehad, want onder het afgestorven gedeelte hadden zich 

 reeds vrij lange zij spruiten ontwikkeld. Het afsterven der einden 

 kan daarom moeilijk in de allerlaatste dagen hebben plaatsgehad 

 en kan dus zeer goed een gevolg zijn geweest van de eenigen tijd 

 geleden geheerscht hebbende nachtvorst. 



Het feit, dat de plant onder het beschadigde einde weldra 

 weer gezonde groene zijtakken vormde, bewijst, dat hier geen 

 slepende ziekte in het spel was, maar dat de oorzaak moet worden 

 gezocht in een invloed van acuten — van voorbijgaanden — aard. 



Dat niet van ,alle' planten de topeinden tengevolge van de 

 nachtvorst zijn afgestorven, kan liggen in verschil in individueele 

 vatbaarheid, in verschil in ontwikkelingstoestand, wellicht nog 

 in iets anders. Vooral de jongere en voozere j)lanten hadden 

 geleden. 



Het verschijnsel van het afsterven van den top van vlasplanten 

 tengevolge van het heerschen van nachtvorsten is reeds in het 

 jaar 1902 en sedert dien herhaaldelijk door mij waargenomen bij 

 jonge, pas boven den grond gekomen planten. 



De top van de jonge planten hangt des daags na het optreden 

 van nachtvorst slap neer. Eenige dagen later blijkt hij afge- 

 storven te zijn. Nog later vormen zich ook hier aan het groene 

 deel onder den dooden top meerdere zijtakken. De vlasplant 

 gaat dan zoogenaamd ,, sprankelen." 



Van de gevormde zijtakken gaat zich in den regel één veel 

 krachtiger ontwikkelen dan de andere; deze neemt de rol van 

 den hoofdstengel over. De krachtigste zijstengel kan een be- 

 vredigende lengte bereiken en menigmaal komt het voor, dat 

 men in een latere ontwikkelingsperiode, b.v. bij het bloeien 

 en vruchtzetten — boven op het vlasveld ziende — van de 

 beschadiging niets meer waarneemt. Het kwaad zit echter aan 

 den voet van den stengel; deze breekt dan bij het trekken dik- 



