14 7 

 tU 



wij Is boven den grond af, of — als de plant met wortel en tak is 

 uitgetrokken — blijkt het ondereinde gekromd. Bij de latere ver- 

 werking van den vlasstengel gaat dit ondereinde veelal verloren. 



Na bet afsterven van het topeinde kan het ook gebeuren, dat 

 van de nieuwgevormde zij spruiten twee omhoogschieten en de 

 plant gaf f eivormig wordt. Ook kan het geval zich voordoen, dat 

 de plant slechts éénzijdig door vorst is beschadigd, en dat ze 

 zich onder het voortgroeien van den top gaat krommen. 



Al deze krommings- en buigingsverschijnselen worden in de 

 praktijk samengevat onder den naam van „kruV\ Ik meen, dat 

 de nachtvorsten daarvan in vele — wellicht in de meeste ge- 

 vallen — de oorzaak zijn, alhoewel gaarne door mij wordt 

 erkend, dat andere oorzaken gelijksoortige verschijnselen te 

 voorschijn zullen kunnen roepen. 



Bij het optreden van nachtvorst doet zich ook hier het geval 

 voor, dat het overblijvende deel der plant gezond blijft en weldra 

 na het optreden van het kwaad weer nieuwe gezonde spruiten 

 vormt. Ook hierbij kan alleen aan een oorzaak van voorbij - 

 gaanden aard worden gedacht. Het is mij in vele gevallen ge- 

 bleken, dat het kwaad het sterkst optrad daar waar de grond 

 in betrekkelijk, grofkruimeligen toestand was gelaten, b.v. langs 

 de kanten der voren of op andere plaatsen, waar hij tengevolge 

 van natheid of stugheid meer grofkruimelig — meer kluiterig — 

 bij de bewerking was gebleven. Uit andere ervaringen was mij 

 bekend, dat op plaatsen met een dergelijk oppervlak nocht- 

 vorsten meer kwaad doen dan daar, waar de grond aan de opper- 

 vlakte meer gesloten, meer fijn verkruimeld, en effen was ge- 

 worden. In de Veenkoloniën is namelijk reeds sedert jaar en 

 dag door de landbouwers opgemerkt, dat op een geschoffelden 

 grond de gewassen : haver en aardappelen gemakkelijker of sterker 

 aan nachtvorsten lijden dan op een nog niet geschoffelden. 

 Het verschil is dikwijls op de rij af waar te nemen: Zoover ge- 

 schoffeld — zoover afgevroren ; zoover niet geschoffeld — niet. 



In het voorjaar kan men bij winter gerst iets dergelijks waar- 

 nemen. Als dit gewas in het voorjaar geëgd wordt, en er treedt 

 nachtvorst op, dan zal het geëgde gewas in veel sterkere mate 

 gele bladeren vertoonen dan het niet geëgde. Mogelijk heeft 

 een geringe beschadiging der planten hierbij ook eenigen invloed, 

 maar het groote, sprekende verschil moet m.i. aan het structuur- 

 verschil van de bovenlaag van den grond worden toegeschreven. 

 Het rollen heeft in dit opzicht juist een tegenovergestelde wer- 

 king als het eggen. Door den grond te rollen, kan men den invloed 

 van nachtvorsten temperen. 



Het laat zich denken, dat een aan de oppervlakte verkruimelde 



